Outils :Vous avez un site web ? Un blog ?
 Technorati reactions rencontre |
Het Latijnse begrip allodium wordt in het Nederlands best vertaald door eigengoed. Het duidt op een uitzonderlijke vorm van grondbezit, waarover het bezitsrecht absoluut is. In de meest beknopte definitie zegt men in oude wetteksten dat boven een allodium alleen nog God en de Zon stond. Iedere vorm van vruchtgebruik of rechtspleging binnen het betrokken grondstuk, behoorde toe aan de bezitter. In wezen maakte een allodium zelfs geen deel uit van het koninkrijk waarbinnen het was gelegen. Het eigendomsrecht over allodium is dus aanzienlijk absoluter dan het hedendaags eigendomsrecht, want dit is immers onderhevig aan de wetten van het land waarbinnen het is gelegen.
Vele allodia vinden hun oorsprong in rijks- of koningsgoed, dat door de vorst wegens bewezen diensten aan een trouwe vazal werd geschonken en waarbij het statuut van allodium ten eeuwigen dag werd gewaarborgd. Ook het stichtingsgoed van de meeste middeleeuwse abdijen en kerken was doorgaans allodiaal, namelijk om de immuniteit van de stichting te waarborgen.
Een allodium mag niet verward worden met leengoed. Bij een leengoed verwerft men slechts het vruchtgebruik over het betrokken goed en blijft (in hedendaagse termen uitgedrukt) de naakte eigendom steeds bij de leenheer. Een leengoed is overigens niet (altijd) ontheven aan de omringende jurisdictie. Vele landsheerlijke allodia hebben nochtans de basis gevormd voor een allodiaal leenhof. Daarin werd het leengoed geadministreerd, dat de bezitter (een graaf of hertog) als allodiaal goed had verworven en het verder aan vazallen in leen gaf.
Allodia zijn veelal grondstukken met beperkte oppervlakte. Er bestaan nochtans ook allodiale graafschappen (zie bijvoorbeeld in Frankrijk: Franche Comté). Dit zijn landsheerlijke entiteiten waarover de vorst in uiterste totaliteit afstand had gedaan van de rechtspleging en de begunstigde in wezen niet leenhuldeplichtig meer was aan de koning. In een dergelijke graafschap bestaat er bijgevolg geen feodale hiërarchie meer: er heerst een graaf, die in wezen aan niemand nog rekenschap is verschuldigd. De betrokken graaf kan ook niet in feodale gradatie stijgen (bijvoorbeeld naar markgraaf of hertog): er is geen nood aan een gelaagde hiërarchie en bovendien bezat de koning zelfs niet meer het recht om er een titel te verlenen.
Het begrip allodium heeft vermoedelijk een Germaanse oorsprong. In het Oudgermaans duidt het voorvoegsel al op volledig, het alles omvattende. Het woorddeel od zou staan voor eigen goed. Het geheel werd verlatijnst met het typerende achtervoegsel -ium.
rencontre
