Biologie omvat een breed scala van onderwerpen. Hieronder staat een selectie van verwante artikelen in de Wikipedia. Zie ook: Gerelateerde wetenschappen: [bewerk] Planten[bewerk] Dieren[bewerk] BiochemieFotosynthese – Citroenzuurcyclus – DNA [bewerk] Immunologie[bewerk] EvolutieEvolutietheorie – Punctuated equilibrium – Natuurlijke selectie – Mutatie – Convergente evolutie – Abiogenese [bewerk] Biologie van de mensFysiologie – Gezondheid – Seksualiteit – Voeding – ivf [bewerk] Natuur en milieuNatuur – Milieu – Natuurbescherming – Milieubeweging – Rode lijst – Nederlandse natuurgebieden – GFT [bewerk] Huisdieren, kamerplanten en tuinierenHuisdier – Hond – Hondenrassen – Kat – Aquarium – Zoetwateraquariumvissen – Cavia – Hamster – Cactus zie ook: Portaal:Dagelijks leven |
Biologie (uit het Grieks: βιος: leven en λογος: woord) is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen. Ze wordt gerekend tot de exacte wetenschappen.
De term biologie is afkomstig uit het (wetenschappelijke) Latijn, van het woord Biologia. Dit is weer door de wetenschappers geconstrueerd uit twee Oudgriekse woorden, namelijk bios en logos. Bios betekent: het leven. Logos betekent: geleerd (lett. "woord"). Het woord biologie zou voor het eerst gebruikt zijn door de bekende evolutionist Jean-Baptiste de Lamarck en de Duitse arts annex wetenschapper Gottfried Treviranus in het begin van de negentiende eeuw.
In de 19e eeuw zijn de grondslagen van de biologie geformuleerd:
Voor die tijd was biologie een beschrijvende wetenschap, die zich vooral bezighield met het beschrijven en de classificatie van soorten (taxonomie). Dit beeld van de biologie leeft nog steeds: een wetenschap die zich bezighoudt met het gedrag, het leefgebied, het verspreidingsgebied en de ecologie van soorten. Dit is zeker ook een onderdeel van biologie, maar veel biologen hebben zich hier nog nooit mee beziggehouden.
Biologie is in de eerste plaats een op zichzelf staande wetenschap, die zich momenteel in de wetenschappelijke frontlinie bevindt. In de algemene biologie (structurele biologie) worden die principes bestudeerd in biologie die daar algemeen zijn (o.a. alle levende wezens bestaan uit cellen; geslachtelijke voortplanting (recombinatie); symbiose; fotosynthese; centriolen; porfyrines; ATP; symmetrie enz.). Op die manier wordt een structureel geheel gevormd dat de biologie tot een zelfstandige wetenschap fundeert. Bovendien werpt deze benadering een nieuw licht op de evolutietheorie en het ontstaan van het leven. Een bijkomend voordeel is dat men op die manier een overzicht kan behouden over het hele biologieveld, dat een stevig oerwoud geworden is.
Het vakgebied van de biologie heeft grensgebieden met chemie (biochemie en moleculaire biologie), fysica (biofysica), geologie (paleontologie), medicijnen (medische biologie), wiskunde (theoretische biologie) en psychologie (neurobiologie & psychobiologie).
De biologie kent veel deelgebieden, die op verschillende manieren kunnen worden ingedeeld. Een veelgebruikte indeling is op niveau (waarbij sommige specialisaties zich op meerdere niveaus kunnen richten):
Een andere indeling is taxonomisch:
Een indeling op processen:
Een ecologische indeling:
Een indeling op methode:
En (niet altijd even serieus genomen):