De Katholieke Volkspartij (KVP) was een Nederlandse politieke partij die in 1980 met CHU en ARP is opgegaan in het huidige CDA.
De KVP werd in 1945 opgericht als opvolger van de vooroorlogse Rooms-Katholieke Staatspartij (RKSP). De KVP was een brede volkspartij waarvan zowel katholieke arbeiders als katholieke werkgevers, boeren, ambtenaren en onderwijzers lid waren.
In de jaren van haar bestaan heeft de KVP altijd deel uitgemaakt van de Nederlandse regering. Meestal leverde zij ook de minister-president. Onder de eerste partijleider Carl Romme werd langdurig samengewerkt met de Partij van de Arbeid van Willem Drees. Onder Rommes opvolger Norbert Schmelzer was de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie de favoriete regeerpartner.
De partij kende tweemaal in haar historie een interne breuk. In de jaren '50 scheidde de Groep-Welter zich af uit protest tegen het opgeven van de kolonie Nederlands-Indië. In 1968 was er de afsplitsing van de christen-radicalen naar de Politieke Partij Radikalen (PPR) uit onvrede met de rechtse koers.
De KVP behaalde haar stemmen haast uitsluitend onder het katholieke volksdeel, dat dan ook wel massaal op haar stemde. In de provincies Noord-Brabant en Limburg stemden tot begin jaren zestig gemiddeld 75% resp. 80% van de bevolking op de KVP. In de landelijke gemeenten in de katholieke gebieden gingen bijna alle stemmen naar de partij. In de steden wist de PvdA echter stemmen van de KVP af te snoepen onder een deel van de katholieke arbeiders.
Vanaf de tweede helft van de jaren zestig stortte de aanhang van de KVP in door de opkomst van nieuwe partijen (Boerenpartij, D66, PPR) en de doorbraak van bestaande partijen in katholieke gebieden (PvdA, VVD). In de jaren zeventig werd de partij als gevolg van deze dramatische nederlagen gedwongen samenwerking te zoeken met de protestantse partijen ARP en CHU, hetgeen uitmondde in de oprichting van het Christen-Democratisch Appèl in 1977.
Ministers-presidenten:
Ministers:
Staatssecretarissen:
Eerste Kamervoorzitter:
Tweede Kamervoorzitters:
Fractievoorzitters Tweede Kamer:
Fractievoorzitter Eerste Kamer:
| Nederlandse christelijke partijen |
|---|
|
Algemene Bond - RKVP - RKSP - KVP - KNP - RKPN |
| Christen-Democratisch Appèl |
|---|
|
Volksvertegenwoordigers en Bestuurders: Tweede Kamerleden · Fractievoorzitters |