 |
Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts |
| Miskraam | |
| ICD-10 | O03 |
| ICD-9 | 634 |
| MedlinePlus | 001488 |
| eMedicine | search/miscarriage |
 Geneeskunde |
|
Een miskraam is een spontane afbreking van een zwangerschap tot 20 weken (door de Wereldgezondheidsorganisatie gedefinieerd; in Nederland wordt gesproken van een miskraam tot 16 weken.) De medische term hiervoor is 'spontane abortus', maar omdat "abortus" in de spreektaal wordt gebruikt voor een opzettelijke zwangerschapsafbreking (officieel: abortus provocatus), wordt dat woord vaak met enige voorzichtigheid gebruikt bij ouders die ongewild een zwangerschap verliezen.
Inhoud |
Miskramen komen vaker voor dan de meeste mensen denken. Zo'n 25% van alle vrouwen krijgt er in hun leven mee te maken. Wordt vanaf het moment van bevruchting gerekend, dan gaat zelfs mogelijk tot 90% van alle bevruchte eicellen voortijdig te gronde; meestal echter worden de zeer vroege zwangerschappen die in een miskraam eindigen niet eens opgemerkt, omdat een normale menstruatie volgt, of deze alleen maar een of twee dagen later komt. De helft van alle zwangerschappen eindigt dus al voordat de vrouw weet dat ze zwanger is. Van alle 'vastgestelde' zwangerschappen loopt gemiddeld 15% uit op een miskraam.
De leeftijd van de moeder is de belangrijkste risicofactor: de kans op een miskraam is ± 9% voor vrouwen tussen 20 en 24 jaar, >50% voor vrouwen van 42 jaar en zelfs tot 75% voor 45-jarige vrouwen.
Het verloop van een miskraam kan erg verschillen:
Na een week of twee is de vrouw doorgaans fysiek volledig hersteld van een miskraam. Drie tot acht weken is een normale termijn waarbinnen de eerste menstruatie weer kan volgen. Ook is het mogelijk dat een vrouw meteen weer zwanger wordt. Een zwangerschapstest is op zo'n moment onbetrouwbaar, omdat er nog hCG-hormoon van de vorige zwangerschap in het bloed kan zitten.
Soms kan door middel van onderzoek achteraf worden vastgesteld wat de oorzaak was van de miskraam. Meestal wordt dat onderzoek pas gedaan als er sprake is van twee opeenvolgende miskramen. In dat geval wordt de kans op een volgende miskraam groter dan na een enkele miskraam. Men spreekt bij herhaalde miskramen van habituele abortus.
Er kunnen verschillende oorzaken zijn:
Een behandeling om een miskraam te voorkomen is er nog niet. Er zijn (en worden ) vele verschillende behandelingen geprobeerd, waarvan uit het verleden de bekendste het gebruik van diëthylstilbestrol(DES)is. Dit synthetisch hormoon werd in sommige landen, in Nederland tussen 1947 en 1976, op grote schaal voorgeschreven aan zwangeren. Het werkte niet maar verhoogde wel de kans op afwijkingen bij de foetussen of de tweede of derde generatie kinderen.
Nog steeds wordt gezocht naar mogelijk behandelingen voor een miskraam. Hormonen als o.a. progesteron, HCG, LHRH analogenen met gonadotrifinen, en ook schildklier hormonen worden soms voorgeschreven, maar tot nu toe is van geen van deze therapieen in wetenschappelijk onderzoek het nut aangetoond.
Hoewel een vrouw fysiek snel herstelt van een miskraam, kan het psychische herstel lang op zich laten wachten. Dat kan sterk verschillen: de ene vrouw is er na enkele maanden 'overheen', de andere doet er jaren over. Er is geen richtlijn voor te geven. Zelfs als een vrouw tien jaar na enkele miskramen alsnog een gezond kindje ter wereld brengt, kan de angst voor een wiegendood van dit kindje haar nog achtervolgen. De tijd moet de scherpe kantjes er uiteindelijk afslijten. Vergeten kunnen sommige vrouwen het nooit.
Wat wel bij alle vrouwen hetzelfde is, is dat ze een rouwverwerkingsproces doormaken. Hoe kort hun kindje ook heeft geleefd in hun buik, maakt voor het gevoel van verlies niet uit. Vanaf het moment dat een vrouw weet dat ze zwanger is, begint ze met het opbouwen van een band met haar ongeboren kind. Wanneer blijkt dat het kindje niet levensvatbaar is, worden dromen, fantasieën en toekomstplannen ruw verstoord. Vrijwel alle vrouwen vragen zich ook af of dingen die zij voor de miskraam gedaan hebben, de miskraam niet hebben opgeroepen of veroorzaakt: een zware inspanning geleverd, een keer wat teveel gedronken etc. Hier zijn geen aanwijzingen voor en het is belangrijk de vrouw op dit punt gerust te stellen. De rouw is vaak dieper naarmate men in gedachten al meer op een baby gerekend had en daar al allerlei verwachtingen over had ontwikkeld.
Naast het gevoel van verlies speelt ook het onbegrip in de omgeving vaak een grote rol. Iemand die niet aan den lijve een miskraam heeft meegemaakt, kan niet weten wat het is en hoe ingrijpend het is. Mensen in de omgeving denken na een aantal weken of misschien maanden dat de vrouw er wel overheen zal zijn. De zwangerschap en de miskraam worden amper meer genoemd in een gesprek, vaak ook omdat het onderwerp te pijnlijk is. Dit kan voor de vrouw een groot gevoel van isolement geven.
Daar komt nog bij dat de omgang met zwangere vrouwen en pasgeboren kinderen vaak pijnlijk is. Dat bemoeilijkt de omgang met vriendinnen, kennissen en familieleden soms sterk. Vlak na een miskraam willen vrouwen soms helemaal niet de straat op, uit angst voor ontmoetingen met bekenden of zwangere vrouwen.
Een vrouw kan na een miskraam een aantal dingen doen om het gebeurde beter te verwerken, steun en begrip van de partner is daarbij onontbeerlijk: