Mokum is een populaire bijnaam voor (de binnenstad van) Amsterdam. De naam is uitsluitend geschikt voor zeer informeel gebruik.
Het woord stamt uit het Hebreeuws en betekent 'plaats' of 'stad' (Hebreeuws: Makom). Het markeert daarmee tevens het joodse gedeelte van de geschiedenis van Amsterdam.
In het verleden werden in in het Nederlands-joods taalgebruik steden vaak aangeduid met de eerste letter van het Hebreeuwse alfabet. Zo werd Amsterdam Mokum Alef genoemd (dus: Stad A) en Rotterdam was Mokum Resh (Stad R). Hoewel dit ook gebeurde met andere steden als Berlijn (Mokum Beth (Stad B)) en Delft (Mokum Dollet (Stad D)), is uiteindelijk de betekenis mokum alleen voor Amsterdam overgebleven[1].
Er wordt op gezinspeeld dat de joden het woord gebruikten, om aan te geven dat ze zich thuis voelden in Amsterdam en het woord Mokum dus als een soort koosnaam gebruikten.