| Muggen | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Een malariamug (Anopheles gambiae) |
|||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||
|
|||||||||
| Onderorde | |||||||||
| Nematocera |
|||||||||
Een mug is een vliegend insect uit de orde tweevleugeligen en de onderorde muggen (Nematocera)[1]. Sommige soorten lijken echter meer op een vlieg, een spin of een vlinder dan op een mug.
Inhoud |
Een mug is eenvoudig beschouwd een primitieve versie van een vlieg en heeft een klein, dun en fragiel lichaam, zes dunne pootjes, meestal twee kleine, veer-achtige antennes waarmee zeer goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met vaak zichtbare zuigsnuit. Er zijn wel soorten die wat groter worden maar deze hebben steeds een langwerpige bouw en meestal sprieterige poten. Sommige muggen echter, zoals de knutten, hebben een meer vlieg-achtige bouw, ze worden ook wel zandvliegen genoemd. Alle muggen hebben een zuigsnuit, maar verreweg de meeste soorten kunnen daar niet mee bijten. Ze leven van plantensappen als nectar en zijn vrij onopvallende insecten. De twee vleugels worden in rust achter de rug gevouwen en het achterste paar poten is bij veel soorten langer en steekt in rust naar achteren. Dit doet een mug om eventuele aanstormende vijanden waar te nemen; in plaats van deze te zien voelt de mug de luchtwervelingen met de achterpoten en vliegt snel weg bij gevaar.
Steekmuggen of muskieten zijn de bekendste muggen en zijn in beginsel onschuldige insecten die leven van nectar. Toch staan ze voor de mens bekend als vervelende vampiristische wezens omdat ze onder andere menselijk bloed zuigen, althans de vrouwtjes tijdens de aanmaak van de eitjes. Bij de mens resulteert dat meestal in een rode jeukende bult, maar bijtende muggen kunnen ook veel schade aanrichten vanwege ziekten die ze kunnen verspreiden, zoals de beruchte West-Nijlziekte. In tropische gebieden verspreiden muggen op grote schaal vaak dodelijke ziekten (onder andere malaria), waaraan jaarlijks miljoenen mensen sterven. Ook op dieren kunnen muggen verschillende ziektes overbrengen. Vogel- en veehouders kunnen hierdoor enorme economische schade lijden. Muggen kunnen bijvoorbeeld ook verantwoordelijk zijn voor grote uitbraken van veeziekten, zoals blauwtong.
De onderorde van muggen bestaat uit 7 infra-ordes[1]:
Er zijn verschillende muggenfamilies; in Nederland alleen al leven maar liefst 25 verschillende families. De bekendste families zijn de langpootmuggen (Tipulidae) en de steekmuggen (Culicidae), de bijtende muggen die bekend staan om de jeukende muggenbulten. Ook de kriebelmuggen (Simuliidae) en knutten (Ceratopogonidae) kunnen bijten, deze soorten zijn kleiner maar minder langwerpig en vlieg-achtig qua lichaamsbouw, ze komen soms massaal voor. Soorten uit alle andere families, zoals de dansmuggen, lijken soms op bijtende muggen maar bijten niet. Veel muggen lijken echter totaal niet op de bekende steekmuggen, zoals de familie Bibionidae, waartoe de rouwvlieg (Bibio marci ) behoort. Motmuggen (familie Psychodidae) lijken sterk op kleine vlinders; relatief grote ronde vleugels met schubben en een dicht behaard lichaam. Andere groepen zijn minder bekend, zoals de galmuggen die de eitjes in planten afzetten waar de larven in gallen opgroeien.
Onderstaand afbeeldingen van soorten uit verschillende families van muggen.
|
Chaoboridae, pluimmuggen |
Anisopodidae, dansmuggen |
Ceratopogonidae, knutten |
Culicidae, steekmuggen |
|
Keroplatidae, langhoornmuggen |
Mycetophilidae, paddestoelmuggen |
Pediciidae, steltmuggen |
Trichoceridae, wintermuggen |
|
Limoniidae, steltmuggen |
Simuliidae, kriebelmuggen |
Chironomidae, dansmuggen |
Sciaridae, rouwmuggen |
|
Bibionidae, rouwvliegen |
Psychodidae, motmugjes |
Tipulidae, langpootmuggen |
Cecidomyiidae, galmuggen |