|
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
New York City (officieel The City of New York) is de grootste stad van de Verenigde Staten van Amerika en is gelegen in de staat New York. De stad vormt een van 's werelds belangrijkste centra voor handel en financiën, dankzij haar ligging aan een van de beste natuurlijke havens. New York speelt daarenboven een leidinggevende en invloedrijke rol in media, onderwijs, entertainment, kunst, mode en publiciteit. Ze vormt een centrum van internationale handel, financiën, politiek, communicatie, film, muziek, mode en cultuur. Met een grote hoeveelheid aan kwalitatief hoogstaande musea, galerieën, podia, media, internationale corporaties en organisaties (zoals de Verenigde Naties) en groothandels geldt New York City, naast Londen, Parijs en Tokio, als een van de belangrijkste vier wereldsteden.
De agglomeratie van New York vormt een van de grootste stedelijke gebieden op aarde. De stad is tevens de dichtstbevolkte grote stad in de Verenigde Staten[1][2][3] met meer dan 8,2 miljoen inwoners verspreid over een gebied van 789.43 km².[4][5] De stad New York bestaat uit vijf boroughs of stadsdelen: The Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens en Staten Island. In 2005 werden er bijna 170 verschillende talen gesproken in de stad, en was 36% van de bevolking buiten de grenzen van de VS geboren.[6][7]
De stad werd in 1625 onder de naam Nieuw-Amsterdam gesticht als een handelspost van de Nederlanders. De stad kwam in Britse handen en was de hoofdstad van de Verenigde Staten van 1783 tot 1790. Sinds dat laatste jaar is New York de grootste stad van de Verenigde Staten.
Vele monumenten en wijken van de stad zijn bekend over de hele wereld en staan vaak symbool voor de VS in het algemeen. Zo zijn er het Vrijheidsbeeld, Wall Street, verscheidene wolkenkrabbers als het Empire State Building en tot in 2001 de Twin Towers van het World Trade Center. Vanwege het drukke verkeer, de hoeveelheid mensen op straat en de metro die dag en nacht open is, wordt New York wel eens The City That Never Sleeps ("de stad die nooit slaapt") genoemd. Een andere erg populair bijnaam is the Big Apple.[8]
De huidige burgemeester van New York is de zakenman en miljonair Michael Bloomberg, die Rudy Giuliani in 2002 opvolgde.
 Zie Geschiedenis van New York City voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De regio werd bewoond door ongeveer 5.000 Lenape indianen, in de tijd van de Europese ontdekking in 1524[9] door Giovanni da Verrazzano; een Italiaanse ontdekkingsreiziger in dienst van de Franse kroon die het "Nouvelle Angoulême" (Nieuw Angoulême) noemde.[10] Nederlanders vestigden zich in Lower Manhattan, wat later Nieuw Amsterdam werd genoemd, om te handelen in beverhuiden met de Indianen. In 1626 kocht Peter Minuit Manhattan van de Indianen voor snuisterijen ter waarde van 60 gulden. In de aanloop naar de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog in 1664 werd Nieuw Amsterdam veroverd door de Engelsen, die het New York noemden naar de hertog van York.[11] In 1673 had Nederland het weer even in bezit, maar al gauw nadat ze de naam veranderden in "Nieuw-Oranje" werd het definitief overgedragen aan de Britten, bij de Vrede van Westminster in 1674. Onder het Britse bestuur van New York City groeide het belang als handelspost. In 1754 werd de Columbia-universiteit opgericht door op aanwijzing van George II van Groot-Brittannië als het Koning's College in Lower Manhattan.[12]
Rond de stad vonden er een aantal grote veldslagen plaats, bekend als de New York campagne tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Na de Slag om Fort Washington in upper Manhattan in 1776 werd de stad een Britse militaire en politieke basis in Noord-Amerika tot de bezetting eindigde in 1783.
Tijdens de vergadering van het Congress van de Confederatie werd New York uitgeroepen tot de hoofdstad. Kort erna werd in de Federal Hall op Wall Street de grondwet van de Verenigde Staten geratificeerd, in 1789 werd George Washington er uitgeroepen tot eerste president van de Verenigde Staten, het Amerikaans Congres kwam er voor het eerst bijeen in 1789 en de Bill of Rights werd er geschreven.[13] Tegen 1790 had New York City, Philadelphia voorbij gestreefd als grootste stad van de Verenigde Staten.
De stad veranderde in de 19e eeuw door immigratie en ontwikkeling. Voorbeeld is het Commissioners' Plan van 1811 om alle straten in Manhattan volgens een schaakbordpatroon in te richten en de opening van het Eriekanaal in 1819, waardoor de Atlantische haven werd verbonden met de agrarische markten van het Noord-Amerikaanse binnenland.[14] Publiekelijk-georiënteerde leden van de oude handelsaristocratie lobbyden voor de aanleg van Central Park, welke in 1857 het eerste gemodelleerde park in een Amerikaanse stad werd.
Boosheid om de militairelichting tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) leidde tot de Dienstplichtrellen in 1863 en zijn een van de ergste uitingen van burgelijke onrust in de Amerikaanse geschiedenis.[15] In 1898 werd de hedendaagse New York City gevormd door het samengaan met Brooklyn (tot dan toe een zelfstandige stad), de County van New York (hierbij waren delen van de Bronx in inbegrepen), de County van Richmond en het westerlijke deel van de County van Queens.[16] De opening van de metro van New York in 1904 draagde bij aan de binding van de nieuwe stad.
In de jaren 1920 was New York City een belangrijke bestemming vanuit het zuiden van het land voor Afro-Amerikanen gedurende de Grote Migratie. Door een economische groei, ontwikkelde de skyline door de de constructie van concurrerende wolkenkrabbers. New York City werd het meest verstedelijkte gebied in de wereld in de vroege jaren 1920, de 10 miljoen inwoners werd in de vroege jaren 1930 gehaald en werd hiermee de eerste megastad uit de geschiedenis van de mensheid.[17]
De terugkomst van veteranen van de Tweede Wereldoorlog en nieuwe immigranten uit Europa creeerden een na-oorlogse economische groei en het stimuleerde de ontwikkeling van grote wijken in het oosten van Queens. In 1960 werd New York getroffen door economische problemen, stijgende criminaliteit en spanningen tussen rassen welke in de jaren 1970 hun hoogtepunt bereikten.
In de jaren '80 krabbelde de financiële sector weer op en nam de stad mee in deze ontwikkeling. Tegen de jaren '90 werden de rassenspanningen verminderd, daalde de criminaliteit sterk en kwamen er grote aantallen immigranten uit Azië en Latijns-Amerika.
De stad werd getroffen door de aanslagen op 11 september 2001 waarbij ongeveer 3.000 mensen omkwamen bij de vernietiging van het World Trade Center.[18] Op deze plaats zal de Freedom Tower, een herdenkingsplaats en drie andere kantoorpanden gebouwd worden, die volgens planning in 2013 worden voltooid.[19]
New York City bevindt zich in het noordoosten van de Verenigde Staten en in het zuidoosten van de staat New York, centraal tussen de steden Washington D.C. en Boston. De stad ligt aan de monding van de Hudson River, die een beschutte natuurlijke haven vormt en uiteindelijk in de Atlantische Oceaan uitkomt. Deze geografische voordelen hebben New York sterk geholpen in haar groei als handelsstad. Het merendeel van de stad is op de drie eilanden Manhattan, Staten Island en Long Island gebouwd, waardoor grond schaars is en waardoor een hoge bevolkingsdichtheid werd aangemoedigd.
De Hudson stroomt door de Hudsonvallei (Hudson Valley) in de Baai van New York. Tussen New York City en de stad Troy is de Hudson een estuarium.[20] Terwijl de Hudson de grens tussen New York City en New Jersey vormt, scheidt de East River de de stadsdelen The Bronx en Manhattan van Long Island. Harlem River, net als de East River een straat met getijden, verbindt de East met de Hudson River, en vormt zo de grens tussen Manhattan en The Bronx.
De kustlijnen van de stad zijn in de loop van de geschiedenis sterk veranderd, door landwinning waar de Nederlanders in koloniale tijden al mee begonnen waren. Vooral in Lower Manhattan heeft dit proces veranderingen teweeg gebracht, zoals de ontwikkeling van Battery Park City in de jaren '70 en '80.[21]
De totale landoppervlakte van de stad bedraagt naar schatting 789,43 km², terwijl de volledige oppervlakte 1.214,4 km² bedraagt.[4][5] Het hoogste natuurlijke punt van New York City is Todt Hill op Staten Island met een hoogte van 124,9 m boven zeeniveau. Het kleine kustgebergte is grotendeels met bossen bedekt en maakt deel uit van de Staten Island Greenbelt.[22]
New York City heeft volgens de klimaatclassificatie van Köppen een zeeklimaat, omdat de temperatuur in de koudste maanden gemiddeld –1.5°C is op het John F. Kennedy International Airport en 0°C in Central Park. De stad heeft gemiddeld 234 zonnige dagen per jaar.
De zomers zijn gewoonlijk heet en vochtig met gemiddeld hoge temperaturen van 26–29°C. De winters zijn koud, maar door de ligging van de stad aan de kust zijn de temperaturen wat minder koud dan in de binnenlanden, met hoge temperaturen net boven het vriespunt en lage net onder het vriespunt.[23] Lente en herfst zijn wisselend en kunnen verschillen van koel tot heet, alhoewel ze gewoonlijk mild zijn met een lage luchtvochtigheid.[24] Extreme temperaturen komen elk jaar ook voor, met temperaturen van boven de 32°C over een gemiddelde van 20 tot 25 dagen en temperaturen die iedere winter een paar dagen dalen tot –12°C.
De jaarlijkse regenval, welke aardig gelijk is verspreid over het jaar, is ongeveer 117 cm.[25] De gemiddelde sneeuwval is rond de 63,5 cm, maar verschillen behoorlijk van jaar tot jaar. Onweersbuien, welke soms heftig kunnen zijn, zijn gedurende de zomermaanden een normaal verschijnsel.
Hoewel orkanen niet direct worden geassocieerd met New York, is de stad wel vatbaar voor ze. Zo veroorzaakte in 1821 de Norfolk en Long Island orkaan een overstroming in het zuiden van Manhattan. De New England orkaan van 1938, verwoestte het oostelijke deel van de stad. De lange klimaatpatronen worden veroorzaakt door de Atlantische Multideceniale Schommeling, een 70 jaar lange opwarming en afkoeling cyclus in de Atlantische Oceaan dat de hoeveelheid en de strengheid beïnvloed van stormen in de regio.[26] Alhoewel orkanen in New York zeldzaam zijn, wordt de stad wel geidentificeerd als een van de drie steden in de Verenigde Staten die het meest kwetsbaar zijn voor orkanen. Dit komt vooral door de smalle rivierarmen, hoge wolkenkrabbers, hoog inwonersaantal en laag gelegen infrastructuur en metronetwerk. De twee andere steden zijn New Orleans en Miami.[27]
New York is ingedeeld in vijf stadsdistricten of boroughs, die gelijkzijn aan vijf county's van de staat New York. Deze structuur is uniek in de Verenigde Staten. Opvallend is dat als deze boroughs/county's op zich steden zouden zijn, vier van de vijf in de top 10 van de dichtstbevolkte steden van de VS zou staan.
Het eiland Manhattan is het centrum van de wereldstad New York geworden. Manhattan is door bruggen en tunnels verbonden met Brooklyn, Queens en the Bronx, en ook met de staat New Jersey aan de andere oever van de Hudson.
Elke van deze boroughs bevat tientallen of zelfs honderden wijken op zich, vaak met een heel eigen identiteit. Op Manhattan zijn er diverse stadsdelen, die vaak echt "dorpen in de stad" zijn. Bijvoorbeeld:
|
|
New York is een stad met het grootste inwoneraantal in de Verenigde Staten, met een inwoneraantal van 8.274.527 in 2007 (van 7.3 miljoen in 1990).[2] Dit aantal is ongeveer 40% van het inwoneraantal van de staat New York en ongeveer eenzelfde percentage voor het metropoolgebied. Gedurende het laatste decenium groeit het inwoneraantal en verwacht wordt dat het inwoneraantal van New York tegen 2030 tussen de 9.2 miljoen en 9.5 miljoen zit.[35]
Twee belangrijke demografische eigenschappen is de bevolkingsdichtheid en de culturele diversiteit. De bevolkingsdichtheid van de stad is 10.194 inwoners per km² en heeft daarmee de grootste bevolkingsdichtheid van alle gemeenten in de Verenigde Staten met een bevolkingsaantal hoger dan 100.000.[36] Manhattan's bevolkingsdichtheid is 25.846 per vierkante kilometer, wat het hoogste is van elke regio in de Verenigde Staten.[37][38]
New York City is bijzonder divers. Gedurende de geschiedenis is de stad altijd een belangrijk aankomstpunt geweest voor immigranten. Het begrip melting pot (smeltkroes) is als eerst gebruikt om de dichtbevolkte immigrantenwijken aan te duiden op de Lower East Side. Vandaag de dag is 36% van de bevolking geboren buiten de Verenigde Staten.[7] Onder Amerikaanse steden wordt dit aantal alleen overschreden door Los Angeles en Miami.[38] Terwijl in die steden, de immigranten gemeenschappen worden gedomineerd door slechts een aantal nationaliteiten, is er in New York geen enkel land of regio van herkomst dat domineert. De tien grootste landen van herkomst van moderne immigratie zijn de Dominicaanse Republiek, China, Jamaica, Guyana, Mexico, Ecuador, Haïti, Trinidad en Tobago, Colombia en Rusland.[39] Ongeveer 170 talen worden gesproken in de stad.[6]
In het New Yorkse metropoolgebied woont de grootste Joodse gemeenschap buiten Israel. Tel Aviv (alleen binnen de gemeentegrenzen) heeft een kleinere inwoneraantal dan de Joodse populatie in New York City (binnen de gemeentegrenzen), daarmee heeft New York de grootste Joods gemeenschap ter wereld. Ongeveer 12% van de New Yorkers zijn Joods of hebben Joodse voorouders en wortels.[40] Daarnaast woont er ook een kwart van het land's Indiaanse Amerikanen[41] en de grootste Afro-Amerikaanse gemeenschap van alle steden in de Verenigde Staten.
De vijf grootste ethnische groepen uit de volkstelling van 2005 zijn: Puerto Ricanen, Italianen, West-Indiërs, Dominicanen en Chinezen.[42] De Puerto Ricaanse populatie in New York City is de grootste buiten Puerto Rico.[43] Italianen emigreerden naar de stad in grote aantallen in de vroeg twintigste eeuw. De Ieren, de zes-na grootste ethnische groep hebben ook een noemenswaardige aanwezigheid.
New York City heeft een hoge graad van inkomensongelijkheid. In 2005 lag in de rijke gebieden de mediaan op $188.697 terwijl dit in het armste gebied $9.320 was.[44] Deze ongelijkheid is gegroeid door salarisverhogingen voor de hoge schalen terwijl de lonen voor middel en lage schalen stagneerden. In 2006 was het gemiddelde weeksalaris in Manhattan $1.453, de hoogste een snelst groeiende onder de grootste regio's in de Verenigde Staten.[45] Deze borough ervaart ook een baby boom wat uniek is onder Amerikaanse steden. Sinds 2000 is het aantal kinderen onder de vijf jaar in Manhattan met 32% gestegen.[46]
Huiseigendom is in New York City met ongeveer 33%, veel lager dan het nationale gemiddelde van 69%.[47] Het percentage leegstand van huurwoningen ligt gewoonlijk tussen de 3% en 4.5%, wat veel lager is dan 5% wat omschreven wordt als een huisvestingsprobleem. Dit rechtvaardigd de overheid om een deel van de huurmarkt te controleren en te stabiliseren. Ongeveer 33% van de huurhuizen worden door de overheid gereguleerd. Het vinden van huisvesting, met name betaalbare huisvesting, kan in New York City erg moeilijk zijn.[48]
New York City is een wereldwijde hub voor de internationale handel en is tevens een van de drie "commando centrums" voor de wereldeconomie (samen met London en Tokyo).[49] De stad is een belangrijk centrum voor financiën, verzekeringen, vastgoed, media en kunst in de Verenigde Staten. Het metropoolgebied heeft een geschatte bruto metropool product van $ 1,13 triljoen in 2005, de grootste regionale economie van de Verenigde Staten en de twee-na grootste stadseconomie van de wereld.[50][51] De economie van het metropoolgebied wordt grotendeels behaald door de staten New York en New Jersey. Veel grote bedrijven hebben een hoofdkantoor in New York City, zoals ook 44 bedrijven uit de Fortune 500.[52] New York is ook uniek onder de Amerikaanse steden om zijn grote aantal buitenlandse ondernemingen. Een van de tien banen uit de private sector in de stad komen van buitenlandse bedrijven.[53]
In New York City staan een aantal van de meest waardevolle gebouwen van het land en de wereld. 450 Park Avenue werd op 2 juli 2007 verkocht voor $510 miljoen, ongeveer $17,10 per vierkante meter. Daarmee werd het nauwlijks een maand oude record gebroken van een Amerikaans bedrijfspand op 660 Madison Avenue met $15,89 per vierkante meter in juni 2007.[54] Manhattan bestond in 2001 uit 32,9 miljoen vierkante meter aan bedrijfsruimte.[55] Midtown Manhattan is het grootste centrale bedrijfsgebied in de Verenigde Staten en bevat de grootste concentratie wolkenkrabbers van de stad. Lower Manhattan is het drie na grootste centrale bedrijfsgebied in de Verenigde Staten, en herbergt de New York Stock Exchange op Wall Street en de NASDAQ, oftewel 's werelds grootste en een-na grootste effectenbeurs, gekeken naar de gemiddelde dagelijks handelsvolume en het marktkapitaal.[56] Financiële diensten tellen voor 35% mee in de werkgelegenheid van de stad.[57] Vastgoed is een grote kracht in de economie van de stad, zo was de waarde in 2006 van alle bezittingen in New York City $802,4 miljard.[58] De Time Warner Center is een gebouw met de hoogst genoteerde marktwaarde in de stad, met $1,1 miljard in 2006.[58]
De televisie en filmindustrie is de twee-na grootste van het land, na Hollywood.[59] Creatieve sectoren als de nieuwe media, reclame, mode, design en architectuur hebben een groeiend aandeel van de werkgelegenheid, waardoor New York City een sterke concurrentie positie heeft in deze sectoren.[60] High-tech industriën zoals biowetenschap, software-ontwikkeling, gamevormgeving en internetdiensten zijn ook groeiende, ondersteund door de positie van de stad op het eindpunt van de transatlantische glasvezelverbindingen.[61] Andere belangrijke sectoren zijn de medisch onderzoek- en technologiebedrijven, non-profit instellingen en universiteiten.
Productie neemt een belangrijk deel in van de werkgelegenheid, maar dat belang neemt wel af. Kleding, chemicaliën, metaalproducten, voedselproducten en meubels zijn een aantal voornaamste producten.[62] De voedselbewerkingsindustrie is de meest stabiele productiesector van de stad.[63] Het maken van voedsel is een industrie met een waarde van $5 miljard en biedt werk aan meer dan 19.000 inwoners, waarvan veel van hen immigranten zijn die nauwelijks Engels spreken.
Toerisme is belangrijk voor New York City, met ongeveer 40 miljoen buitenlanders en Amerikaanse toeristen per jaar.[64] Belangrijke bezienswaardigheden zijn de Empire State Building, Ellis Island, theaterproducties op Broadway, museums als de Metropolitan Museum of Art, en andere touristische attracties zoals Central Park, Washington Square Park, Rockefeller Center, Times Square, de Bronx Zoo, New York Botanical Garden, winkelen in de Fifth en de Madison Avenues, en evenementen als de Halloween Parade in Greenwich Village, de Tribeca Film Festival en gratis optredens in Central Park tijdens Summerstage. Het Vrijheidsbeeld is een belangrijke touristische attractie en één van de meest herkenbare iconen van de Verenigde Staten.[65]
Sinds de vorming in 1898, is New York City altijd een metropool geweest met een "sterke" burgemeester-gemeenteraad vorm van bestuur. Het bestuur van New York is meer gecentraliseerd dan andere Amerikaanse steden. In New York City is het centrale bestuur verantwoordelijk voor het openbare onderwijs, gevangenissen, bibliotheken, openbare veiligheid, recreatie faciliteiten, riolering, watervoorziening en de welzijnsdiensten.
Het budget van de stad is met $50 miljard de grootste van de Verenigde Staten. De stad biedt werk aan 250.000 mensen en geeft $15 miljard uit om 1.1 miljoen kinderen onderwijs te bieden. Het budget wordt onder andere besteed aan onderwijs (31%), sociale diensten (20%), openbare veiligheid (13%) en pensioenen (10%).[66]
De Democratische partij bezit de meeste publieke functies in de stad. 66% van de geregistreerde kiezers in de stad zijn Democraat.[67] In New York City heeft sinds 1924 geen Republikein gewonnen voor de presidentsverkiezing of staatverkiezing.
De uitvoerende macht van New York City bestaat uit de burgemeester, de Public Advocate, de comptroller en de vijf presidenten van de boroughs.
De burgemeester is verantwoordelijk voor alle diensten van de stad, politie en brandweer, uitvoering van alle wetten in de stad, controle over de publieke eigendom en over de meeste publieke instellingen. De burgemeester wordt direct gekozen voor een termijn van vier jaar en kan twee keer gekozen worden. De huidige burgemeester is Michael Bloomberg, een voormalige Democraat en momenteel onafhankelijk, in 2001 gekozen als een Republikein en in 2005 herkozen met 59% van de stemmen.[68] Hij is bekend om het overnemen van het onderwijs van de staat, economische ontwikkeling, agressief gezondheidszorgbeleid (onder andere door het invoeren van een rookverbod in de horeca). Tijdens zijn tweede termijn maakte hij van schoolhervorming, armoedebestrijding en strenge wapencontrole zijn speerpunten.[69]
De Public Advocate is direct gekozen en is verantwoordelijk voor het verbeteren van de relatie tussen de burger en de overheid, het onderzoeken van klachten omtrendt stadsinstellingen, bemiddelt tussen stadsinstellingen en burgers, dient als ombudsman en adviseert de burgemeester op gemeenschaprelaties.
De Comptroller beheert de financiën en is direct gekozen door de burgers. Naast het beheren van het pensioenfonds van de stad (á $80 miljard), adviseert de Comptroller de burgemeester en de gemeenteraad op alle financiële vlakken.
De boroughs kiezen door middel van directe verkiezingen een Borough President. Momenteel hebben de presidenten weinig macht. Zij adviseren de burgemeester op borough gerelateerde zaken.
De gemeenteraad van New York is de wetgevende macht. De wetsvoorstellen worden aangenomen door een meerderheid en worden vervolgens naar de burgemeester gestuurd, die het kan bevestigen door een handtekening te plaatsen. Als de burgemeester een veto toepast op het voorstel, heeft de raad 30 dagen tijd om een twee-derde meerderheid te krijgen om het voorstel alsnog in werking te laten treden. De gemeenteraad is een eenkamerig orgaan en bestaat uit 51 raadsleden. Zij worden uit districten gekozen die bepaald zijn door geografische bevolkingsgrenzen, zodat elk district ongeveer 157.000 mensen bevat. Raadsleden worden in het algemeen gekozen voor vier jaar, behalve in jaren wanneer er een volkstelling plaatsvind in de jaren die deelbaar zijn door twintig. Dan worden de districten opnieuw bepaald en zijn er twee opeenvolgende termijnen nodig van twee jaar.
Het gerechtelijksysteem in New York is erg complex en bevat overblijfselen van lang-vergeten jurisdicties. Het gerechtelijksysteem bestaat uit civiele, strafrechtelijke en familierechtbanken. Deze rechtbanken zijn in alle boroughs aanwezig en hebben een jurisdictie voor de gehele stad. De civielerechtbank behandelt alle civiele zaken met claims tot 25.000 dollar. De strafrechtelijke rechtbank behandelt kleine strafrechtelijke zaken. De familierechtbank behandelt zaken die kinderen en families aangaan. Ernstige misdaden en grote civiele zaken worden door de New York State Supreme Court behandeld. Anders dan de rest van de staat New York, heeft New York City geen typische County Courts (regio rechtbanken). In plaats daarvan hebben de rechtbanken jurisdictie in de vijf regio's die overeenkomen met de vijf boroughs.
De zegel van de stad New York, aangenomen in een vroegere vorm in 1686, bevat de slogan SIGILLVM CIVITATIS NOVI EBORACI, wat simpelweg betekent "De Zegel van de stad New York." Eboracum was de Romeinse naam voor York, de titulaire zetel van Jacobus II als hertog van York. De twee figuren stellen de gelijkheid voor tussen de oorspronkelijke Amerikanen en de kolonisten. De vier molenwieken herinneren aan de Nederlandse geschiedenis van de stad als Nieuw Amsterdam. De bevers en de meelzakken refereren naar de vroegste handelsgoederen van de stad. Na de Amerikaanse Revolutie is boven de zegel de Amerikaanse adelaar toegevoegd. "1625" onderin, is het jaartal waarin de stad werd gesticht.
De vlag van New York City werd aangenomen in 1915. Het heeft blauwe, witte en oranje banen wat refereert naar de Nederlandse vlag die ooit boven de stad uit stak tussen de jaren 1620 en 1660. In het midden van de vlag is een blauw de officiële zegel te zien.
New York City heeft teams in de vier grote Noord-Amerikaanse professionele sportcompetities.
New York is een van de weinige plaatsen in de Verenigde Staten waar honkbal populairder is dan American football. Er zijn veertien World Series toernooien (een toernooi tussen de kampioenen van de twee honkbalcompetities, de American League en de National League) geweest tussen honkbalteams uit New York City. De twee huidige honkbalteams uit New York in de overkoepelende Major League Baseball zijn de New York Yankees en de New York Mets. De Yankees hebben 26 World Series titels gewonnen en de Mets hebben er twee gewonnen. De Yankees speelden tot 2008 hun thuiswedstrijden in het Yankee Stadium. In april 2009 wordt het nieuwe Yankee stadion geopend in de Bronx. De Mets spelen de thuiswedstrijden in het Shea Stadium, Queens. Ooit was de stad ook thuisbasis van de New York Giants (momenteel de San Fransisco Giants) en de Brooklyn Dodgers (momenteel de Los Angeles Dodgers). Beide teams gingen naar Californië in 1958.
Met American football wordt de stad in de National Football League vertegenwoordigd door de New York Jets en New York Giants (officieel de New York Football Giants). Beide teams spelen hun thuiswedstrijden in het Giants Stadium vlakbij New Jersey.
De ijshockeyclub New York Rangers vertegenwoordigd de stad in de National Hockey League. In het metropoolgebied zijn er nog twee andere teams, New Jersey Devils en de New York Islanders die op Long Island spelen.
Met voetbal wordt New York vertegenwoordigd door Red Bull New York in de Major League Soccer. Ook de "Red Bulls" spelen hun thuiswedstrijden in het Giants Stadium in New Jersey.
In de National Basketball Association speelt de basketbalclub New York Knicks en in de Women's National Basketball Association speelt het team New York Liberty, wat een vrouwelijke tegenhanger is van de "Knicks". In het metropoolgebied bevindt zich ook de NBA team New Jersey Nets.
Als een globale stad worden er buiten deze sporten, ook vele andere evenementen gesteund. In Queens wordt de U.S. Open gehouden, één van de vier belangrijke Grandslamtoernooien. De New York City Marathon is 's werelds grootste met de meeste hardlopers die de eindstreep halen. Door zijn populariteit mogen er niet meer dan 37.000 mensen aan deelnemen.
| Zie ook: Museum mile |
In New York zijn zeer veel musea. Enkele van de bekendste zijn:
| Zie Vrijheidsbeeld (New York) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Een van de bekendste bezienswaardigheden van New York is het Vrijheidsbeeld. Het Vrijheidsbeeld is 93 meter hoog en weegt 225 ton. Vanaf de ingang tot de top is het 354 treden klimmen. Het is ontworpen door Frederic Bartholdi, een Franse beeldhouwer.
Het beeld is een wereldwijd bekend icoon van heel Amerika. De Fransen hebben het in 1876 geschonken aan Amerika bij de 100-jarige herdenking van de Amerikaanse Revolutie. Op 28 oktober 1886 werd het officieel door President Cleveland onthuld. In 1986 werd het gerestaureerd. Deze actie kostte rond de 70 miljoen euro. Ook de originele toorts, die was verroest, werd toen vervangen door een nieuwe. De vlam is bedekt met 24-karaats bladgoud.
| Zie Empire State Building voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Een ander beroemd gebouw is het Empire State Building. De bouw begon 17 maart 1930 en 1 mei 1931 was de officiële opening, een supersnelle oplevering voor die tijd. Als bezoeker kan je rondlopen (ook buiten) op de 102e verdieping waar je bij helder weer een uitzicht hebt van vele kilometers. Je staat dan op 381 meter hoogte. De top van de antenne ligt op 443 meter. Het geraamte bestaat uit 60.000 ton staal, heeft 6500 ramen en er zijn 10 miljoen bakstenen gebruikt. Er werken 18.000 mensen in deze wolkenkrabber en trekt jaarlijks 3 tot 4 miljoen bezoekers.
Een bijzonder aspect van het gebouw zijn de 73 liften met een snelheid van 183 tot 427 meter per minuut. Op deze manier kunnen ze 80 verdiepingen in 45 seconden overbruggen. Het gebouw bestaat grotendeels uit kantoren, appartementen en op de onderste verdiepingen winkelgelegenheden. Na de terroristische aanslagen op 11 september 2001, waarbij het World Trade Center werd vernietigd, is deze wolkenkrabber opnieuw het hoogste gebouw van New York.
| Zie Central Park voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Central Park is het bekendste park van New York en misschien ook wel van Amerika. Het park strekt zich uit van 59th tot 110th Street en heeft een totale oppervlakte van 341 hectare. Meer dan 20 miljoen mensen bezoeken jaarlijks het park. Het duurde 16 jaar om het park aan te leggen. In 1873 was het voltooid; in 1965 werd het officieel een historisch monument en in 1974 een New York City monument.
Times Square is de naam van een plein waar Broadway de 42e straat kruist. Op alle gevels rond het plein zijn er indrukwekkende lichtreclames aangebracht. Ook de wijk rond het plein wordt Times Square genoemd.
Bij het Rockefeller Center staat een 5,5 meter hoog gouden standbeeld van Prometheus van de hand van de beeldhouwer Paul Menship bij fonteinen. In de winter is hier een ijsbaan, waarop wordt geschaatst, en staat er een enorme kerstboom. Het centrum bestaat uit het centraal gelegen GE Building, tevens ook het hoogste van het Rockefeller Center, met er omheen verschillende andere gebouwen. Het Rockefeller Center bestaat thans uit 19 gebouwen, waarvan 14 oorspronkelijke gebouwen in Art-deco-stijl met 100 kunstwerken. Vanop het dak van het GE Building ('Top of the Rocks' genaamd) heeft men een prachtig uitzicht over de metropool.
Rockefeller Center bestaat uit:
Hier staat het hoofdgebouw van de Verenigde Naties. Voor het gebouw wapperen de vlaggen van de 192 lidstaten. Het bestaat uit:
In het kantoor zit een kantoor van Universala Esperanto-Asocio.
Dit kadecomplex ligt bij South Street en Fulton Street. Er is een vismarkt (Fulton Fish Market) en diverse (vis)restaurants en de Marketplace.
Ellis Island deed dienst als immigratiepost. Circa 17 miljoen mensen zijn hier voorbij gekomen. Tegenwoordig is Ellis Island een museum. In 1965 werd Ellis Island een onderdeel van het Statue of Liberty National Monument en in 1976 werd het opengesteld voor het publiek. Het huidige Ellis Island National Monument wordt door zo'n 2 miljoen mensen per jaar bezocht.
In New York zijn zeer veel mogelijkheden om je te vermaken. New York wordt ook wel 'de stad die nooit slaapt' genoemd. De uitgaansmogelijkheden zijn enorm. Men kan naar het theater, opera, dans, muziek, bioscoop en cabaret. Er zijn veel bars, cafés zoals Hard Rock Cafe en nachtclubs. Broadway is de belangrijkste uitgaansstraat waar veel musicaltheaters zijn.
In New York zijn vele soorten eetgelegenheden, van een ontbijtbar tot een van de vele bistro's, cafés, restaurants, Amerikaans of buitenlands, van goedkoop tot heel chic. De restaurants Jean-Georges, Le Bernardin, Per Se en Alain Ducasse (Essex House) zijn in de Michelingids van Noord-Amerika (2005) bekroond met drie sterren. Bekend zijn ook de diverse ketens van fast food restaurants zoals McDonald's, Burger King, Pizza Hut en Kentucky Fried Chicken. Ook een hotdog en een Coca-Cola zijn overal verkrijgbaar. Zie ook Amerikaans gerecht.
Op het gebied van de mode van eenvoudig tot haute couture en parfums moet je ook in New York zijn. De enorme hoeveelheid winkels in New York, vooral in het centrum, bestaat uit:
De meeste winkels gaan om 9 uur open. Zaterdag is een drukke dag. Op zondag is veel open, met name de grote winkels.
Bekende winkelstraten in New York zijn:
Deze verzameling van 4 arena's waarvan 'The Garden' de bekendste is, gelegen op 4 Pennsylvania Plaza, is onder meer de thuishaven van:
New York telt ruim een miljoen joodse inwoners. Een aanzienlijk deel is charedisch (ultra-)orthodox. Een bezoek aan hun wijken kan een interessante afleiding zijn. De voornaamste joodse wijk in het centraal deel van de stad is Borough Park (vaak ingekort tot 'Boro Park').
Openbaar vervoer is veruit de belangrijkste vorm van vervoer voor de New Yorkers.[70] Ongeveer een van de drie gebruikers van het openbaar vervoer en twee-derde van de treinreizigers in de Verenigde Staten wonen in New York en zijn voorsteden.[71][72] Dit is in contrast met de rest van het land, waar ongeveer 90% van de inwoners met de auto naar hun werk gaan. New York is de enige stad in de Verenigde Staten waar meer dan de helft van de huishoudens geen auto bezitten (in Manhattan heeft meer dan 75% van de inwoners geen auto; nationaal gezien is dit percentage 8%).[70] In New York City is ook de gemiddelde reistijd met 39 minuten het hoogst vergeleken met andere grote Amerikaanse steden.[73] Van alle mensen die in de stad werken gebruikt 32% de metro, 25% rijdt alleen, 14% neemt de bus, 8% reist met de trein, 8% loopt naar het werk, 6% carpool, 1% taxi, 0,4% gaat met de fiets naar het werk en 0,4% gaat met de veerpont.[74]
New York wordt aangedaan door Amtrak, de nationale spoorwegmaatschappij voor personenvervoer in de Verenigde Staten en gebruikt het Pennsylvania Station. Amtrak biedt verbindingen aan naar onder andere Boston, Philadelphia en Washington D.C.
De metro van New York is het grootste metro-netwerk in de wereld gekeken naar het aantal operationele stations, namelijk 468. Het is het drie-na grootste wanneer er gekeken wordt naar het aantal gebruikers (1,5 miljard reizigerritten in 2006).[71] Door de afhankelijkheid van het metronetwerk is deze 24 uur per dag open (echter in sommige gevallen zijn er wel grote verschillen met het netwerk overdag), in tegenstelling tot de nachtelijke sluiting van veel andere metronetwerken als: London, Parijs, Washington, Rotterdam en Tokio.
New York City's busnetwerk en spoornetwerk zijn de grootste van Noord-Amerika.[71] Het spoornetwerk verbindt de voorsteden in de regio met de stad via 20 spoorverbindingen en 250 stations.[71][75][76] Het regionale spoorsysteem komt samen op Grand Central Terminal en Pennsylvania Station.
Tussen Staten Island en Lower Manhattan vaart de Staten Island Ferry die jaarlijks 19 miljoen passagiers vervoert over een afstand van 8.4 kilometer. Deze ferrydienst vaart 24 uur per dag, 365 dagen per jaar. De veerpond is vooral populair onder toeristen, omdat het zicht op de skyline van Lower Manhattan en het Vrijheidsbeeld goed te zien is.
Ondanks New York's afhankelijkheid van het openbaar vervoer, zijn de wegen kenmerkend voor de stad. De straten in Manhattan volgens een schaakbordpatroon, hebben de fysieke ontwikkeling van de stad voor een groot deel bepaald. Er zijn twaalf wegen die parallel aan de rivier de Hudson lopen en 220 genummerde straten die lijnrecht op de rivier staan. Een aantal straten en wegen zoals Broadway, Wall Street en Madison Avenue worden in het Amerikaans en in het Nederlands, vaak gebruikt als synoniem voor de sectoren die daar gevestigd zijn; deze zijn respectievelijk de theaters, de financiële en reclame instellingen.
In New York City rijden 13.000 taxi's.[77] Door hun herkenbare gele kleur zijn het iconen van de stad.
De Brooklyn Bridge, voltooid in 1883, is een van de meest herkenbare architectonische bouwwerken van de stad. De Williamsburg Bridge en de Manhattan Bridge zijn twee andere bruggen over de East River. Tussen Queens en Manhattan ligt de Queensboro Bridge. De boroughs Staten Island en Brooklyn worden verbonden door de Verrazano-Narrows Bridge. De George Washington Bridge wordt beschouwd als een van de drukste bruggen ter wereld.[78]
Naast bruggen bevinden zich ook een aantal tunnels in New York. De Lincoln Tunnel, ligt onder de Hudson en verwerkt dagelijks 120.000 voertuigen en behoort is daarmee de drukste tunnel ter wereld. De Holland Tunnel, ook onder de Hudson was de eerste mechanisch geventilleerde tunnel. Twee andere tunnels die met Manhattan zijn verbonden zijn de
