‹ 2005  |
||||
| Nieuw-Zeelandse verkiezingen 2008 Alle zetels in het Nieuw-Zeelandse Huis van Afgevaardigden |
||||
| 8 november 2008 | ||||
 |
 |
|||
| Leider | John Key | Helen Clark | ||
| Partij | National Party | Labour | ||
| Afgelopen verkiezingen | 889.813 48 |
935.319 50 |
||
| Gewonnen zetels | 59 | 43 | ||
| Verschil | +11 | -7 | ||
| Stemmen | 951.145 | 706.666 | ||
| Percentage | 45,45% | 33,77% | ||
De Nieuw-Zeelandse verkiezingen van 2008 zouden de samenstelling van het 49ste Nieuw-Zeelandse parlement bepalen. De verkiezingen werd op 8 november 2008 gehouden. De oppositiepartij National Party, sinds 27 november 2006 geleid door John Key, was volgens de peilingen de grootste kanshebber om de verkiezingen te winnen, en won de verkiezingen ook. De partij had in de peilingen een grote voorsprong op de huidige Labour Party-regering onder leiding van premier Helen Clark. De kleinere partijen zullen waarschijnlijk veel invloed hebben op de regeringsformatie, vanwege het gemixte proportionele kiessysteem in Nieuw Zeeland. Op 3 februari 2008 hadden John Key en Helen Clark de campagnestrijd geopend met een speech, waarin ze allemaal de nadruk hebben gelegd op jongerenzaken.
Op 12 september schreef premier Helen Clark nieuwe verkiezingen uit. Haar centrumlinkse minderheidskabinet wordt geplaagd door economische recessie en politieke schandalen. Op 29 augustus trad de minister van Buitenlandse Zaken Winston Peters af vanwege beschuldigingen van het aannemen van illegale gelddonaties. Op dit moment loopt er een parlementair onderzoek tegen Peters. De coalitie is voor het regeren mede afhankelijk van de steun van de partij van ex-minister Peters. In de peilingen gaat de centrumrechtse National Party momenteel ruim aan kop [1].
De verkiezingscampagne werd gedomineerd door de mondiale financiële crisis die ook Nieuw-Zeeland in zijn greep houdt. Premier Clark gaf aan dat het in deze tijden niet verstandig zou zijn 'van paard te wisselen'. Key pochte dat hij als valutahandelaar in het buitenland de juiste ervaring heeft opgedaan om de crisis te managen [2]. De opkomst bij de verkiezingen was hoog. Nadat de verkiezingsuitslag bekend werd gemaakt, bleek dat de Labour-partij van Helen Clark de verkiezingen hadden verloren. Haar partij kreeg 34 procent van de stemmen. De Nationale Partij van oppositieleider John Key kwam als winnaar uit de bus met 45 procent van de stemmen. Key krijgt daardoor 59 zetels in het 122 zetels tellende parlement en heeft daardoor samen met de partijen die hem steunen een meerderheid [3]. Door het uitblijven van een absolute meerderheid zijn de conservatieven namelijk gedwongen een coalitieregering te vormen met kleine partijen. Mogelijk is daarbij een rol weggelegd voor de Maori-partij, die zo'n vijftien procent van de bevolking in Nieuw-Zeeland vertegenwoordigt [4].
Inhoud |
| Partij | Aantal stemmen | % | +/- stemmen | Zetels | +/- zetels |
|---|---|---|---|---|---|
| Labour Party | 935.319 | 41,1% | -0,2% | 50 | -2 |
| National Party | 889.813 | 39,1% | +18,0% | 48 | +21 |
| New Zealand First | 130.115 | 5,7% | –4,7% | 7 | –6 |
| Green Party of Aotearoa New Zealand | 120.521 | 5,3% | -1,7% | 6 | +3 |
| Māori Party | 48.263 | 2,1% | +2,1% | 4 | +4 |
| United Future New Zealand | 60.860 | 2,7% | -4,0% | 3 | –5 |
| ACT New Zealand | 34.469 | 1,5% | -5,6% | 2 | -7 |
| Progressive Party | 26.441 | 1,2% | -0,5% | 1 | -1 |
| Overige partijen | 29.828 | 1,3% | 0 | 0 | |
| Totaal | 2.275.629 | 100,0% | 121 | +1 | |
| Ongeldige stemmen | 10.561 | ||||
| Totaal aantal stemmen | 2.286.190 |
| Datum | Labour | National | NZ First | Māori Party | Greens | ACT | United Future | Progressive | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uitslag verkiezingen 2005 |
17 september 2005 | 41,1% | 39,1% | 5,7% | 2,1% | 5,3% | 1,5% | 2,7% | 1,2% |
| Herald DigiPoll | 28 oktober 2007 | 38,8% | 51,2% | 1,8% | 1,8% | 5,4% | 0,2% | 0,2% | - |
| Roy Morgan Research | 28 oktober 2007 | 40,5% | 45% | 3,5% | 1,5% | 6,5% | 1% | 1,5% | - |
| Roy Morgan Research | 11 november 2007 | 34% | 48% | 5,5% | 2,5% | 7,5% | 1% | 1% | - |
| Roy Morgan Research | 17 november 2007 | 40% | 45% | 3% | 3% | 5% | 1% | 1% | 0% |
| Fairfax Media Poll | 25 november 2007 | 35% | 48% | 5% | 2.5% | 6,5% | 1,5% | 0,5% | 0,5% |
| Herald DigiPoll | 26 november 2007 | 38,1% | 51,3% | 2,1% | 3% | 3,5% | 0,7% | 0,4% | 0,3% |
| Roy Morgan Research | 9 december 2007 | 34,5% | 47,5% | 5% | 2% | 6% | 1,5% | 0,5% | 0,5% |
| TV3-TNS | 13 december 2007 | 36% | 51% | 2,2% | 2,8% | 4,8% | 0,9% | 0,7% | - |
| One News-Colmar Brunton | 13 december 2007 | 35% | 54% | 2,2% | 1,7% | 4,6% | 0,8% | 0,5% | 0,1% |
| Roy Morgan Research | 20 januari 2008 | 33,5% | 52% | 3,5% | 2% | 6,5% | 1% | 0,5% | 0,5% |
| TV3-TNS | 30 januari 2008 | 35% | 49% | 3% | 3% | 7% | 0,5% | 0,5% | - |
| 29 januari, 30 januari, 2008 - John Key en Helen Clark starten hun campagnejaar met toesprake over jongerenzaken. | |||||||||
| Roy Morgan Research | 3 februari 2008 | 36,5% | 45,5% | 4% | 2% | 9% | 2% | 0,5% | 0,5% |
| One News-Colmar Brunton | 14 februari 2008 | 34% | 53% | 1,7% | 3,3% | 6% | 0,9% | 0,2% | - |
| Roy Morgan Research | 17 februari 2008 | 32,5% | 51,5% | 3% | 3% | 8% | 0,5% | 0,5% | 0,5% |
| Fairfax Media-Nielsen | 19 februari 2008 | 32% | 55% | 3% | 2% | 6% | 1% | 0% | 0% |
| TV3-TNS | 26 februari 2008 | 35% | 51% | 3% | 2% | 7% | 1% | 0,1% | 0,1% |
| Herald DigiPoll | 28 februari 2008 | 36,5% | 54,5% | 2,1% | 1,5% | 4,4% | 0,4% | 0,4% | 0% |
| Roy Morgan Research | 2 maart 2008 | 35% | 49,5% | 4% | 2% | 7% | 1% | 0,5% | 0,5% |
| One News-Colmar Brunton | 13 maart 2008 | 35% | 50% | 2,5% | 3,3% | 7% | 0,9% | 0,3% | 0,1% |
| Datum | Labour | National | NZ First | Māori Party | Greens | ACT | United Future | Progressive | |
| Partij | Stemmen | Percentage '05 | Percentage '08 | Verschil | Zetels '05 | Zetels '08 | Zetelverschil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| National Party | 951.145 | 39,10% | 45,45% | +6,36% | 48 | 59 | +11 |
| Labour | 706.666 | 41,10% | 33,77% | -7,33% | 50 | 43 | -7 |
| Green Party | 134.622 | 5,30% | 6,43% | +1,13% | 6 | 8 | +2 |
| ACT | 77.843 | 1,51% | 3,72% | +2,21% | 2 | 5 | +3 |
| Māori Party | 46.894 | 2,12% | 2,24% | +0,12% | 4 | 5 | +1 |
| Progressive Party | 19.536 | 1,16% | 0,93% | -0,23% | 1 | 1 | 0 |
| United Future | 18.629 | 2,67% | 0,89% | -1,78% | 3 | 1 | -2 |
| Overige | 137.452 | 7,05% | 6,57% | -0,48% | 7 | 0 | -7 |
| Totaal | 2.092.787 | 100,0% | 100,0% | 121 | 122 | +1 |