De Nieuwezijds Voorburgwal is van oorsprong een gegraven burgwal in het centrum van Amsterdam.
Voor 1385 deelde de Amstel de stad Amsterdam in twee vrijwel gelijke delen, de oude zijde met de Oude Kerk en de nieuwe zijde met de Nieuwe Kerk.
Elke zijde werd begrensd door een burgwal. Toen achter deze wallen omstreeks 1385 nieuwe wallen werden gegraven, werd de bestaande wal de Voorburgwal en de nieuw gegraven wal de Achterburgwal, en dit zowel aan de oude als de nieuwe zijde. Zo ontstonden de Nieuwezijds Voorburgwal, Nieuwezijds Achterburgwal, Oudezijds Voorburgwal en de Oudezijds Achterburgwal. Bij de bouw van de panden aan de Nieuwezijds Voorburgwal werden ook grachtentuinen aangelegd achter de herenhuizen, die tegenwoordig allemaal verdwenen zijn door de bebouwing.
De Nieuwezijds Voorburgwal is in 1884 gedempt. Daarvoor hebben enkele delen de volgende namen gevoerd: Pijpenmarkt, Boommarkt en Bloemmarkt. Ook de Nieuwezijds Achterburgwal werd gedempt, deze heet nu Spuistraat.
Aan de Nieuwezijds Voorburgwal bevinden zich een aantal bekende gebouwen: het Paleis op de Dam, de Nieuwe Kerk, het vroegere hoofdpostkantoor (thans winkelcentrum Magna Plaza).
Sinds 1975 bevindt zich schuin tegenover de tramhalte Spui een ingang van het Amsterdams Historisch Museum in wat tot 1960 de lange achtergevel van het Burgerweeshuis was. Dit is al eeuwenlang een groot, maar stil en intiem gebied midden in de stad. De jongensbinnenplaats lag aan de voorkant van het complex bij de Kalverstraat. De bebouwing rond de meisjesplaats, gelegen op het terrein van het vroegere Sint Luciënklooster, kreeg zijn huidige uiterlijk in 1635 naar een ontwerp van Jacob van Campen. De aangrenzende percelen in de Kalverstraat en de Sint Luciënsteeg waren eigendom van het weeshuis, hetgeen zichtbaar is in de eenheid van architectuur, en werden verhuurd ten bate van de wezen.[1] Een poortje in de zuidwand van het meisjesplein leidt naar de voormalige kinderplaats, waar zich thans de restauratie-ateliers van het museum bevinden. De kinderplaats is slechts door een hekwerk gescheiden van het 14e-eeuwse Begijnhof.
Op de Nieuwezijds Voorburgwal hebben in het verleden veel uitgeverijen van kranten gezeten. Dat waren o.a. Het Nieuws van de Dag, Algemeen Handelsblad, De Telegraaf, Het Parool, Trouw, De Volkskrant, De Waarheid, De Tijd, De Nieuwe Dag en De Standaard.
De tramlijnen 1, 2, 5, 13 en 17 rijden over de Nieuwezijds Voorburgwal. De lijnen 13 en 17 slaan af bij de Raadhuisstraat.
| Referenties: |