 |
| uitspraak: "Orgasme" |
Een orgasme, ook wel climax (hoogtepunt) of klaarkomen genoemd, is het uiteindelijke lichamelijke en geestelijke resultaat van een seksuele stimulering die door zowel de mannelijke als de vrouwelijke sekse wordt beleefd. Het ultieme genot dat gevoeld wordt tijdens een orgasme is een stimulans om geslachtsverkeer te hebben, en dient zo de voortplanting.
Inhoud |
Een orgasme bij een man bestaat uit snelle ritmische samentrekking van de prostaat en de spieren bij de basis van de penis, waardoor het in de bijballen opgeslagen sperma via de urinebuis naar buiten wordt gestuwd. Dit noemt men ejaculatie. De hoeveelheid sperma varieert sterk van man tot man en hangt ook af van de tijd die is verlopen sinds de laatste ejaculatie. Als de vorige ejaculatie twee dagen of langer geleden is, is een normaal volume 1 tot 4 milliliter, maar in de tweede ejaculatie is ze veel kleiner; enkele druppeltjes. Ook hierin bestaan uitzonderingen. Ook de kracht waarmee het sperma uit de penis wordt gestoten varieert sterk van man tot man en van ogenblik tot ogenblik. Sommige mannen spuiten het sperma wel een meter ver, bij anderen vloeit het uit de penis. Ook de duur en intensiteit van het voorspel kunnen op de spermaproductie en op de orgasmische sensatie een belangrijke invloed hebben.
Het orgasme duurt normaal tussen 3 en 10 seconden. Het is gewoonlijk, maar niet altijd, een zeer groot genot. Het is mogelijk om een orgasme te hebben zonder ejaculatie. Dit komt vaak voor bij kinderen in de puberteit die nog geen sperma hebben maar zich al wel masturberen. Ook een ejaculatie zonder een orgasme is mogelijk. Voortekenen van een naderend orgasme bij de man zijn het zwellen van de zaadballen, en het optrekken van de zaadballen hoog in de balzak (scrotum). Het orgasme wordt veroorzaakt door prikkeling van zenuwuiteinden in de penis, vooral in het gebied vanaf het frenulum tot aan het scrotum, en in mindere mate ook aan de rand van de eikel.
Na een orgasme is er in de man een rustperiode refractaire periode nodig voordat hij weer tot een nieuw hoogtepunt kan worden gebracht. Deze rustperiode kan, afhankelijk van de persoon en van zijn leeftijd, variëren van een minuut tot meer dan een half uur. Stimulatie van de penis gedurende de rustperiode kan zeer onprettig of zelfs pijnlijk zijn.
Voordat een vrouw een orgasme heeft wordt de vagina vochtig, en zwelt de clitoris op door een vergroting van de bloedstroom die in het sponsachtige weefsel van de clitoris wordt vastgehouden. Sommige vrouwen worden voor een orgasme rood over een groot deel van het lichaam, doordat de bloeddoorstroming van de huid toeneemt. Wanneer een vrouw dichtbij een orgasme komt, verdwijnt de clitoris in een huidplooi en de kleine schaamlippen worden donkerder van kleur. Aan het begin van het orgasme neemt de vagina 30% in omvang af, en wordt ook sterk doorbloed. De baarmoeder en de spieren trekken zich tijdens het orgasme ritmisch samen. Sommige vrouwen hebben een veel heviger orgasme wanneer de G-plek gestimuleerd wordt.
Nadat het orgasme voorbij is, komt de clitoris weer tevoorschijn en neemt binnen 10 minuten zijn normale omvang weer aan. Sommige vrouwen hebben geen rustperiode zoals mannen, en kunnen snel na een orgasme tot een nieuw hoogtepunt worden gebracht wanneer de stimulatie doorgaat.
Sommige vrouwen kunnen ook ejaculeren. Dit wordt in de volksmond squirten genoemd. Recente onderzoeken (onder andere dat van de Tsjech Stanislav Kratochvíl in 1994) wezen uit dat het vrouwelijke ejaculaat bestaat uit urine, afscheiding van de klieren van Skene of een mengeling van beiden. De ejaculatie van dit vocht wordt in verband gebracht met de stimulatie van de G-plek. Waarschijnlijk vermijden vrouwen vaak het ejaculeren, omdat het aanvankelijk aanvoelt als aandrang tot urineren. Hier ligt dus ook nog een mentaal te nemen hindernis.
De Slowaak Milan Zaviačič liet in 1988 bij een aantal vrouwelijke vrijwilligers de G-plek stimuleren. Bij sommige van de proefpersonen was er geen ejaculatie, bij anderen traden orgasme en ejaculatie tezamen op en bij een derde groep trad er een ejaculatie op zonder orgasme en soms zelfs zonder seksuele opwinding. Gebaseerde op deze bevindingen ondervroeg Kratochvil driehonderd vrouwen. Bij zes procent van de vrouwen werd melding gemaakt van afgifte van een vocht gelijkende op een mannelijke ejaculatie. Nog eens dertien procent had tenminste één zo'n ervaring. Afgifte van vocht zonder ejaculatie werd gerapporteerd door ongeveer zestig procent van de vrouwen.
De vrouwelijke ejaculatie mag blijkens de onderzoeken als een zeldzaam fenomeen worden gezien.
Hoewel het niet eenvoudig is om hierover objectieve gegevens te verkrijgen is er toch wel iets te zeggen over het aantal orgasmes per tijdseenheid. Jongens en jonge mannen geven vaak aan meer dan 1 orgasme per dag te hebben, middels masturbatie of door een partner bewerkstelligd. Dit neemt met de leeftijd af, maar voor wie seksueel actief blijft is een orgasme toch iets van vrijwel alledag. Bij de vrouw lijkt het aantal orgasmes minder een autonome behoefte te zijn: het wordt in sterkere mate bepaald door de aanwezigheid van en de kwaliteit van de relatie met een partner. Het onvermogen bij vrouwen en mannen om een orgasme te krijgen wordt anorgasmie genoemd.