Een eierstok of ovarium is het orgaan in de vrouw waar de eicellen zijn opgeslagen. Via de eileider kan de eicel de baarmoeder bereiken.
Inhoud |
Een vrouw heeft twee eierstokken die links en rechts naast de baarmoeder in de buikholte liggen. De eierstok zit vast aan enkele bandjes (ligamenten), namelijk: ligamentum supensorium ovarii (met bloedvaten voor de eierstok: a. & v. ovarica), ligamentum ovarii proprium, en ligamentum latum uteri (met bloedvaten vanuit baarmoeder naar eierstok, en de urineleider (ureter)). Ze hebben ongeveer de vorm van een amandel en zijn ongeveer 2,5 cm lang en wegen 2,5 - 7,5 gram (met name afhankelijk van leeftijd van de vrouw).
In de eierstok komen verschillende cellen voor. Centraal in de eierstok (het merg) zitten de bloedvaten en zenuwen. In de periferie (de cortex) zitten met name de eiblaasjes (follikels) in allerlei ontwikkelingsstadia: primordiale follikel, primaire follikel, secundaire follikel, tertiaire follikel, Graafse follikel. Deze follikels bevatten verschillende cellen: de eicel (oocyt), de granulosacel, en de thecacel.
Ongeveer halverwege de menstruatiecyclus wordt één van de eicellen rijp onder invloed van het follikel stimulerend hormoon (FSH), dat door de hypofyse wordt afgescheiden. Tijdens de ovulatie komt de rijpe eicel vrij. Het eiblaasje heet nu corpus rubrum (rood lichaam ivm bloed in de follikel). De cellen van theca interna en membrane granulosa worden groter, en gaan vetoplosbare lipochromen bevatten (dit is geel) waardoor het nu de corpus luteum (het geel lichaam) gaat heten. Dit lichaam blijft tot het einde van de menstruatiecyclus indien geen zwangerschap optreedt.
De eisprong of de gevolgen daarvan (beetje bloed en follikelvloeistof in de buikholte) wordt door sommige vrouwen gevoeld, dit wordt middenpijn genoemd omdat het halverwege tussen twee menstruaties optreedt.
Soms worden meerdere eicellen tegelijk rijp en ovuleren beide eiblaasjes. Als deze bevrucht worden kan dat leiden tot een meerling. De eierstokken van een vrouw vormen, in tegenstelling tot de testis van een man, tijdens haar leven geen nieuwe cellen voor de voortplanting. Bij de geboorte van een meisje zijn de eierstokken al voorzien van meer dan 2miljoen onrijpe eicellen (de primordiale follikels), waarvan er gedurende het vruchtbare deel van het leven van de vrouw misschien een paar honderd rijp zullen worden.
De eierstokken produceren verschillende hormonen die een rol spelen in de menstruatiecyclus, secundaire geslachtskenmerken en seksualiteit.
-Oestrogeen geproduceerd in de follikels met name voor de ovulatie.
-Progesteron geproduceerd in het corpus luteum na de ovulatie.
| Voortplantingssysteem |  |
|---|---|
|
Vrouw: Eierstok (Ovaria) · Eileider (Tuba ovaria) · Baarmoeder (Uterus) · Baarmoederhals (Cervix) · Vagina (Schede) |
| Organen van het menselijk lichaam | |
|---|---|
|
Alvleesklier · Baarmoeder · Bijnieren · Bijschildklier · Darmen · Eierstokken · Galblaas · Hart · Hersenen · Hypofyse · Longen · Lever · Maag · Milt · Nier · Prostaatklier · Schildklier · Teelballen · Twaalfvingerige darm · Urineblaas · Wormvormig aanhangsel · Zwezerik |
| Endocrien systeem | |
|---|---|
|
Bijnieren -- Epifyse -- Hypofyse -- Ovaria -- Pancreas -- Schildklier -- Testes -- Thymus |
| Exocrien systeem | |
|---|---|
|
Darmwandklier -- Lever -- Maagwandklier -- Melkklier -- Ovaria -- Pancreas -- Speekselklieren -- Talgklier -- Traanklier -- Testes -- Zweetklier |