Grondslagen van de biologieBiologie is de wetenschap die het leven bestudeert. Het leven is een abstract kenmerk van levende wezens, die zich als individu afgrenzen van de omgeving via drie hiermee samenhangende eigenschappen: stofwisseling, prikkelbaarheid en vermeerdering. Deze drie eigenschappen dienen voor de instandhouding van het organisme of de soort waartoe het behoort. Onder biologie valt een groot spectrum van verschillende deelgebieden, variërend van onder andere het bestuderen van biochemische tot ecologische processen, van ethologie (diergedrag) tot paleontologie (fossielenleer). Een veelvuldig geciteerde uitspraak van Theodosius Dobzhansky is: "Niets in de biologie heeft zin, tenzij in het licht van de evolutie". Wel moet erop gewezen worden dat de evolutietheorie een theorie is en blijft tot bewijs van het tegendeel. In de huidige stand van zaken kan zij wel als een verbindend element beschouwd worden maar niet als een verklarend. Aan elk nieuw gegeven in de biologie zal de evolutietheorie moeten getoetst worden. Dit is nu eenmaal de wetenschappelijke methode. Een ander verbindend element tussen verschillende disciplines is de celtheorie: al het leven bestaat uit cellen. En tenslotte gaat de biologie ervan uit dat leven louter het resultaat is van chemische en fysische processen. Lees verder in het artikel biologie..... |
Uitgelicht De naam muis wordt gebruikt voor kleine soorten uit de orde knaagdieren, en soms zelfs voor andere zoogdieren. Deze volksnaam heeft echter geen enkele relatie met de taxonomie. Sommigen beschouwen dit als een teken dat Nederlands geen enkele waarde heeft in de taxonomie, maar er dient rekening mee te worden gehouden dat het Griekse -mys bijna nog meer voorkomt in wetenschappelijke namen dan het Nederlandse -muis in de Nederlandse namen. Kenmerken van de muis zijn een slank lichaam, relatief grote oren en een lange staart. [bewerk] |
||||||||||
Nieuws- 5 november - Zeer gevaarlijke kubuskwallen voor Thaise zuidkust waargenomenDe Thaise overheid doet een waarschuwing uitgaan voor de kubuskwal. Deze dodelijke kwal is voor de zuidkust van Thailand gesignaleerd. Kubuskwallen komen gewoonlijk niet veel voor bij Thailand. NU.nl - 31 oktober - Nederland geeft drie miljoen euro subsidie voor leefgebiedenbenaderingNederlands minister van natuur Gerda Verburg trekt drie miljoen euro subsidie uit bestemd voor 23 projecten waarin bedreigde dier- en plantensoorten in gezamenlijkheid worden beschermd. De subsidie vindt plaats in het kader van de leefgebiedenbenadering, een in 2007 ingang gezette beschermingsaanpak waarbij niet de individuele bedreigde soort vooropstaat maar diverse bedreigde soorten bij elkaar. de Stentor - 26 oktober - Paarse tomaat ontwikkeld die mogelijk extra gezond isBritse biotechnologen melden in Nature een genetisch gemodificeerde tomaat te hebben gekweekt die het gevolg is van het inbrengen van twee genen van het leeuwenbekje. Dankzij deze genen maakt de tomaat anthocyanen aan, paarsgekleurde stoffen die fungeren als antioxidanten en waaraan de aangepaste tomaat zijn donkerpaarse kleur te danken heeft. Door deze anthocyanen zouden bepaalde vormen van kanker kunnen worden voorkomen, aldus de biotechnologen. Trouw, Nature - 15 augustus - Nederlandse minister roept op tegen blauwtong te laten inentenGerda Verburg, de Nederlandse minister van landbouw, roept veehouders in Noord-Nederland op hun runderen, schapen en geiten tegen blauwtong te laten inenten, vanwege een uitbraak in de Groningse plaatsen Aduard, Bedum, Bierum en Scharmer en in de Drentse plaats Balinge. Al maandenlang is er een campagne aan de gang om miljoenen herkauwers tegen blauwtong te vaccineren. Trouw - 3 augustus - Opmars reuzenhooiwagen in NederlandIn Nederland wordt steeds vaker de reuzenhooiwagen gesignaleerd. De spinachtige is achttien centimeter groot met poten van negen centimeter. De voor de mens ongevaarlijke reuzenhooiwagen houdt zich in zeer grote aantallen onder raamkozijnen en dakgoten op. De herkomst van deze hooiwagen is nog niet bekend. DAG (met foto's) - 30 juli - Eikenprocessierups rukt steeds verder in Nederland opDe eikenprocessierups komt op steeds meer plekken in Nederland voor, niet alleen in het aan België (in dit land is de rups op sommige plaatsen al een plaag geworden) grenzende Noord-Brabant maar ook in delen van Gelderland en Overijssel. De brandhaartjes van het insect veroorzaken langdurige huiduitslag en -jeuk maar kunnen ook de ogen en de luchtwegen in aanzienlijke mate irriteren. Men schat dat over vijf tot tien jaar de eikenprocessierups in heel Nederland te vinden zal zijn, oorzaak is de opwarming van de Aarde. de Stentor - 29 juli - Aziatische boktor in Nederland waargenomenIn Enschede is in een wijk waarin zich natuursteen bevindt de Aziatische boktor aangetroffen. Eerder zijn er in Berghem en het Westland ook al meldingen van dit uit Oost-Azië afkomstige insect gemaakt. De Aziatische boktor eet levend hout en vormt daarom een bedreiging voor loofbomen en struiken. De Nederlandse overheid probeert daarom uit alle macht deze boktor te weren. Trouw - 26 juli - Resistente aardappel gekweektDe Nederlandse biologische aardappelkweker Niek Vos heeft na jarenlang uitproberen een tegen de aardappelziekte resistente aardappel gekweekt, de wit uitziende bionica. Trouw - 25 juli - Aanwezigheid van tijgermug in Nederland vormt geen gezondheidsrisicoDe uitheemse, uit Azië afkomstige tijgermug, die de laatste tijd af en toe in Nederland opduikt, kan met zijn - pijnlijke - steek weliswaar diverse virussen overdragen (hersenontsteking, gele- en knokkelkoorts) en allergische reacties teweegbrengen maar de kans daarop wordt door het ministerie van volksgezondheid zeer klein geacht, mede doordat ze alleen in kassen worden aangetroffen. Algemeen Dagblad - 15 juli - Baobabfruit mag in de Europese Unie worden ingevoerd De Europese Unie staat de import van het fruit van de Afrikaanse baobab toe. De vruchten van deze merkwaardig uitziende Afrikaanse boom bevatten buitengewone hoeveelheden vitamine C en calcium. De import naar de EU kan een flinke opsteker voor de Afrikaanse economie betekenen. Distrifood |
MeewerkenNieuwe artikeleno.a. toegevoegd november 2008 o.a. toegevoegd september 2008 o.a. toegevoegd juli 2008 o.a. toegevoegd juni 2008 o.a. toegevoegd maart 2008 o.a. toegevoegd febuari 2008 o.a. toegevoegd januari 2008 o.a. toegevoegd december 2007 o.a. toegevoegd november 2007
Dit kan beter[bewerk]
 Zie ook een willekeurig beginnetje of de hele categorie beginnetje biologieClostridium tetani (11 mei 2005) - Ecosysteem (11 mei 2005) - Eurypterus (11 mei 2005) - Graan (11 mei 2005) - Holenbeer (11 mei 2005) - Loofboom (11 mei 2005) - Meeuwen (11 mei 2005) - Milieubiologie (11 mei 2005) - Moneren (11 mei 2005) - Morfologie (biologie) (11 mei 2005) - Ongewerveld (11 mei 2005) - Struik (11 mei 2005) - Fauna (dierenleven) (4 jun 2005) - Koolmees (4 jun 2005) - Ontwikkelingsbiologie (4 jun 2005) - Embryologie (4 jun 2005) - Caenorhabditis elegans (7 jun 2005) - Nutriënt (11 jul 2005) - Bos (27 aug 2005) - Myofibril (28 aug 2005) - Bacillen (28 aug 2005) - Epulopiscium fishelsoni (25 okt 2005) - Chemosynthese (12 nov 2005) - Dehalococcoides ethenogenes (23 jan 2006) - anafase (7 jan 2007) - Phyllotaxis (29 mei 2007) - Gewone_esdoorn (20 mrt 2008)
Gewenste artikelenaardboon of Macrotyloma geocarpum (de|en) - adaptie - Aspergillus flavus - Aspergillus parasiticus - Aspergillus ochraceus - Aspergillus versicolor - Belgische Vereniging voor Biochemie en Moleculaire Biologie ([1]) - Sjabloon voor proces van DNA naar eiwit, waarin alle stappen en tussenproducten vermeld staan - Caesalpinia spinosa ofwel Tara (plant) - competitie (biologie) - Corpus luteum of gele lichaam - daglelies of Hemerocallis (de|en) - Delonix - Ecdysozoa - Entomofagie (zie Insecten) - Esperantotulp - Fok - Fusarium graminearum - Fusarium moniliforme - Fusarium tricinctum - Fusarium sporotrichioides - Fusulinida (of Fusuliniden - protozoa - en) - gemeenschappelijke voorouder (nu redirect) - Sjabloon voor genen, waarin functie, eventuele ziekte, locatie op chromosoom en bijv. externe links naar Pubmed, of OMIM staan - gezaagdbladige eik (de, en) - Glossopteris (varen - en) - Igapo - IJsstructurerend proteïne (voorheen anti-vries eiwit) (en) - Interleukine - Kalkalg - Kustwolfsmelk (Euphorbia portlandica) - Lavatera arborea - Latrodectus hasselti - Lichaamsgeur (en) - Ledum (de|en) - Longenmos (Lobaria pulmonaria) - Lophotrochozoa - Metabolische weg of Metabolische pathway (en) - Modelsoort - Neomura - Neurale weg of Neurale pathway (en) - Opisthokonthen - Orgaanleer - Paedocypris progenetica - Pebra (en) - Penicillium aurantiogriseum - Penicillium citrinum - Penicillium expansum - Penicillium fennelliae - Penicillium islandicum - Penicillium verrucosum - Petrus Artedi - Pictichromis paccagnellae (de) - Pijporgelkoraal - Pijptorkruid (Oenanthe fistulosa) - Piper cubeba (Maleis: id) (Engels: en) - Phenethylamin (en/de) - Porie-eiwit - Pueraria Mirifica - Primitief (fylogenie) - refugium (ecologie) (de|en) - Rhombozoa - Secretie - Semiaquilegia ecalcarata - specialisatie (biologie) - speciatie of soortvorming (nu redirect naar soort) - Spermicide - Spinplant (Bossius rodricus) - Suikerrietkever - Syncytium - Synthetische biologie - (en|de) - Technologisch Topinstituut Groene Genetica ([2]) - Teer vederkruid (Myriophyllum alterniflorum)- Terra Firme - Tuberoos - veldpaardenstaart of Equisetum pratense (de|en) - verdwerging - Vibrio - vogelkolonie (en) - Walchia (conifeer - en) - Zilte schijnspurrie (Spergularia marina) - Zilte waterranonkel (Ranunculus baudotii) - Zinnia (en) (vul aan↓)
|
||||||||||
EvolutieDe evolutietheorie is een essentiële theorie in de biologie. Deze werd in 1859 gepubliceerd in het boek On the Origin of Species door Charles Darwin. De theorie is sindsdien uitgebreid met inzichten uit de genetica en deze uitbreiding staat ook bekend als de moderne synthese of het neodarwinisme. Categorie: Evolutie Artikelen: Fossiele overgangsvormen - Natuurlijke selectie - Mutatie - Punctuated equilibrium - Convergente evolutie - Adaptieve radiatie |
Ontstaan van het levenDe evolutietheorie zegt niets over het ontstaan van het leven. Daar zijn wel enkele wetenschappelijke hypothesen over (zie abiogenese), waarvoor echter empirisch bewijs ontbreekt. Er zijn ook een aantal niet-biologische opvattingen over de oorsprong van het leven, die zich voor een deel ook keren tegen de evolutietheorie. Artikelen: Creationisme - Intelligent design - Emanationisme - Debat tussen evolutionisten en creationisten - Astrobiologie |
||||||||||
BiochemieDe biochemie en moleculaire biologie bestuderen de eigenschappen van chemische stoffen die in organismen voorkomen, de manier waarop deze stoffen worden geproduceerd en hoe de productie wordt gereguleerd etc. Een belangrijk hoogtepunt was de ontrafeling van de structuur van DNA in 1959 door Francis Crick en James Watson. In de biotechnologie wordt gebruik gemaakt van de opgedane kennis. Categorie: Biochemie Artikelen: Aminozuur - Eiwit - DNA - RNA - Citroenzuurcyclus - Polymerase-kettingreactie - Neurotransmitter |
GeneticaDe genetica wordt onderzocht hoe eigenschappen van organismen overerven. De eerste experimentele resultaten werden in 1865 gepubliceerd door Gregor Mendel, zijn resultaten staan bekend als de wetten van Mendel. Genetisch onderzoek gebeurt door op moleculair niveau naar DNA en RNA te kijken, maar ook door de verschuivingen van genfrekwenties in populaties te meten (zie populatiegenetica). Portaal : Genetica Categorieën: Genetica - Bio-informatica Artikelen: Bio-informatica - Menselijk genoomproject - Gen - Springend gen - Genetische manipulatie - Genetische code |
||||||||||
TaxonomieDe taxonomie is de wetenschap van het vinden, beschrijven en indelen van organismen. De eenheid is het taxon, oftewel de taxonomische groep, een groep organismen waarvan taxonomen vinden dat zij bij elkaar horen. Taxa kunnen een naam krijgen. Een belangrijke persoon in de taxonomie is Carl Linnaeus die de binomiale nomenclatuur introduceerde. Sinds de publicatie van de evolutietheorie wordt taxonomische indeling geacht de veronderstelde afstamming te weerspiegelen. Categorie: Taxonomie Artikelen: Cladistiek - Soort - Classificatie en Evolutie - Leven op Aarde (taxonomie) - Bacterie - Prokaryoot - Eukaryoot |
Virologie en microbiologieDe virologie bestudeert virussen en de microbiologie bestudeert microscopische organismen. De eerste microscopische organismen werden waargenomen door Antoni van Leeuwenhoek in 1679, door gebruik te maken van zijn zelfgemaakte microscoop. Rond 1860 maakte Louis Pasteur duidelijk dat dergelijke organisamen bijna overal voorkomen. In 1884 ontwikkelde Hans Christian Gram een manier om bacteriën te kleuren (zie Gram-kleuring), om ze zo beter waar te kunnen nemen onder een microscoop. Categorieën: Microbiologie - Virus - Infectieziekte Artikelen: Micro-organisme - Antibioticum - Escherichia coli - Pantoffeldiertje - Amoebe |
||||||||||
EcologieDe ecologie houdt zich bezig met de relaties tussen soorten onderling en met hun omgeving. Het probeert te beschrijven en te verklaren hoe en waarom soorten voorkomen waar ze voorkomen, hoe ze met elkaar concurreren, hoe er een natuurlijk evenwicht ontstaat. Ecologie bestudeert ook welke invloed het handelen van de mens heeft. In de populatiebiologie worden mathematische modellen gemaakt van bijvoorbeeld predator-prooi relaties. Lijst: Ecologie van A tot Z Artikelen: Ecosysteem - Biodiversiteit - Niche - Concurrentie - Vegetatiekunde |
EthologieDe ethologie bestudeert het gedrag van dieren. Systematisch onderzoek op dit gebied begon rond 1950 met Karl von Frisch (bijen), Konrad Lorenz (ganzen) en Nico Tinbergen (graafwespen). De ethologie maakt gebruik van objectieve beschrijvingen van gedrag en probeert niet in te voelen wat er in een dier om gaat. In 1975 publiceerde Edward Osborne Wilson een boek waarin hij de sociobiologie introduceerde. Hij zetten daarin sociaal gedrag in het perspectief van de evolutie. Artikelen: Territorium - Balts |
||||||||||
Biologie van de mensBiologisch gezien is de mens een diersoort en veel biologische theorieën zijn van toepassing op de mens. In 2003 werden overblijfselen van een mensensoort gevonden op een Indonesisch eiland, zie Homo floresiensis. Natuurlijk wordt er ook veel onderzoek uitgevoerd juist ten dienste van de gezondheid van de mens. Dergelijk onderzoek grenst aan geneeskunde. Artikelen: Menselijke biologie - Menselijke anatomie - Gezondheid - AIDS - Seksualiteit - Voeding - Stamceltherapie - IVF - Immuunsysteem - Biometrie - Homo (geslacht) |
Biologie en samenlevingBiologisch onderzoek speelt ook een rol in de politiek, bijvoorbeeld als het gaat om natuurbescherming en landbouw, maar ook in de preventie van epidemieën. Categorieën: Natuur - Milieu - Exoot Lijsten: Natuur en milieu van A tot Z Artikelen: Natuur - Milieu - Rode lijst - Nederlandse natuurgebieden - Vogelpest - Domesticatie - Bosbouw - Klonen |
||||||||||
Biologen |
En verder
|
||||||||||
|
aardwetenschappen - astronomie - auto - biologie - civiele techniek en bouwkunde - geografie - geneeskunde - informatica - luchtvaart - natuurkunde - openbaar vervoer - ruimtevaart - scheikunde - verkeer en vervoer - vrije software - wiskunde - wetenschapsgeschiedenis |
|||||||||||
|
|||||||||||
|
|||||||||||
