Pampa is de naam voor een grasvlakte zoals die in Zuid-Amerika voorkomen. Het zijn vlakke vruchtbare vlakten, die over een gebied van de Atlantische Oceaan tot aan de Andes een gebied van bijna 800.000 km2 beslaan, voornamelijk in Argentinië, Paraguay, het uiterste zuiden van Brazilië en een deel van Uruguay.
Het woord pampa komt uit het Quechua (Indiaanse taal) woord voor "vlakte". De pampa is het traditionele leefgebied van de gaucho’s, de Argentijnse equivalent van de cowboy.
Pampa’s zijn ontstaan in het Eoceen, de periode in de geologische geschiedenis waarin grassen voor het eerst opkwamen. Voorheen waren er geen planten die grassen genoemd worden.
De gemiddelde temperatuur op de pampa is 18° Celsius. Het droge seizoen is in de zomer, op het zuidelijk halfrond in december. Het waait vrijwel constant en het klimaat is vochtig en warm. Volgens de klimaatdefinitie van Köppen, heeft de pampa een BS (steppe)-klimaat.
De pampa kent een grote soortenrijkdom. De planten en dieren die de pampa bevolken, hebben zich in de loop der tijd helemaal aangepast aan het leven op winderige grasvlaktes. Daardoor zijn veel dieren ondergronds gaan leven. De holenuil bouwt zijn nest zelfs in graafgangen. Delen van de pampa zijn begroeid met amaranten, waterlelies en riet. Normaal gesproken zijn dit planten die een zeer vochtige omgeving nodig hebben, maar deze hebben zich helemaal aangepast aan de drogere pampa’s. Bosbranden, aangewakkerd door de harde wind hebben veel van de boomgroei gestopt. Van de grassen, die onder de grond gewoon blijven bestaan, verbrandt slechts het bovenste gedeelte. De ombuboom is de enige die zich heeft aangepast en zich kan beschermen tegen bosbranden.
De dierenwereld bestaat uit vogels (vooral vinken) en grazende hoefdieren zoals de guanaco (een soort lama) en het pampahert. Onder de knaagdieren vinden we de mara, de viscacha en de capibara, 's werelds grootste knaagdier. Ook nandoes, varkenssnuitskunks, pampaskatten, gordeldieren en manenwolven bevolken de pampa. Veel soorten worden echter met uitsterven bedreigd; zo’n 15 soorten zoogdieren, 20 vogelsoorten en 15 plantensoorten.
Het vochtige ecosysteem van de pampa vormt een van de best te begrazen vlaktes ter wereld. De relatief dikke en vruchtbare bodem zorgt ervoor dat een groot deel van de pampa is gecultiveerd en tot akkerland is gemaakt. Ook veeteelt en huisdieren hebben de pampa bedreigd.
Pampa is ook de naam van een stadje in Texas, een van de staten van de Verenigde Staten. In dit stadje heeft de folksinger Woody Guthrie gewoond.
