| Giuliano della Rovere 1443 – 21 februari 1513 |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||
| Paus | ||||||
|
Julius II, geboren als Giuliano della Rovere (Albisola Superiore (bij Savona), 5 december 1443 - Rome, 21 februari 1513) was paus van 31 oktober 1503 tot 21 februari 1513. Hij werd geboren als kind van een arme edelman, en was een neef van paus Sixtus IV, die hem tot kardinaal benoemde op 15 december 1471.
Zijn pontificaat werd gekenmerkt door zijn pogingen de Kerkelijke Staat te versterken en het bevorderen van de schone kunsten.
In de periode voor Julius II was als gevolg van de renaissance en een toenemende roep om de scheiding van kerk en staat de wereldlijke macht van de paus afgenomen. Daarom besloot Julius II tot een grote campagne om de macht weer te herstellen.
Een van de belangrijkste middelen hiertoe was het verrijken van het Vaticaan met talloze kunstwerken. Dit leidde tot de aanvang van de bouw van de nieuwe Sint-Pieterskerk, een zeer duur project, waarvan de financiering deels door aflaten werd gedekt; met name de aflatenprediker Johann Tetzel vormde een mikpunt voor (binnen- en buitenkerkelijke) kritiek. Onder zijn opvolger zou Maarten Luther dan ook met name hiertegen zijn 95 stellingen publiceren (1517). Paus Julius II riep het Vijfde Lateraans Concilie bijeen (1512 - 1517) onder andere om een schisma binnen de kerk te voorkomen. In 1505 vroeg hij, naar voorbeeld van de Romeinse keizers, Michelangelo zijn grafmonument af te maken. Het bekendste beeldhouwwerk van dit grafmonument is de Mozes. Tegenwoordig bevindt het zich in de San Pietro in Vincoli te Rome,de Kardinaalskerk van Julius, hoewel het oorspronkelijke idee was het in de vernieuwde Sint Pieter tegen de achterwand te plaatsen. Het is nooit afgewerkt, omdat de paus in 1508 Michelangelo vroeg de Sixtijnse kapel, de privékapel van zijn oom, met fresco's te versieren. Ook de Stanza della Segnatura en andere privé-vertrekken werden onder zijn pontificaat versierd, door Michelangelo's tegenstander Rafael. Het portret (zie afbeelding) dat deze van Julius II geschilderd heeft, geleek zo goed, dat zijn bedienden het vreesden. Andere kunstenaars die hij van werk voorzag zijn Bramante, Sangallo, Sodoma en bijna ook de toen al beroemde Leonardo da Vinci; keerde echter zonder opdracht terug naar Milaan.
Een andere manier om de macht van de paus te vergroten waren tal van oorlogen, deel van de Oorlog van de Liga van Kamerijk, onder andere tegen Bologna en Florence, waarbij Julius persoonlijk de troepen leidde als ware hij een wereldlijk vorst in plaats van een kerkvorst. Dit kwam hem op scherpe kritiek te staan van de latere kardinaal Egidio van Viterbo, die het Lateraanse Concilie opende.
Inzet van de oorlogen was het vermeerderen van het territorium van de Heilige Staat. Daarbij schuwde Julius geen middelen, wat hem de bijnaam "Il Papa Terrible" (de Verschrikkelijke Paus) opleverde. In deze strijd maakte hij gebruik van de voor die tijd bijzonder moderne Zwitserse huurlingen, voornamelijk piekeniers; hiermee werd de basis gelegd voor de nog steeds bestaande Zwitserse Garde van het Vaticaan. Tijdens zijn veldtocht naar Bologna besloot de paus te zeilen op het Trasimeense Meer, waar hij aan alle kanten militaire kapellen omheen liet plaatsen, om hem tijdens het zeilen te vermaken met muziek. Een deel van het leger liep malaria op, en stierf tijdens de veldtocht.
Op zijn laatste veldtocht kreeg de paus een koortsaanval, waarna hij naar Rome werd gebracht. Daar overleed hij in 1513. Kort na zijn dood circuleerde er een boekje, waarvan men stellig aanneemt dat het van Erasmus' hand is en algemeen de 'Juliande' genoemd wordt. Het gaat over de paus die bij de hemelpoort komt en er vervolgens door Petrus (zijn oudste voorganger) niet in gelaten wordt. Deze satire zegt iets over de waardering van zijn pontificaat. Zijn nu nog tastbare erfenis bestaat uit de vele kunstschatten in het Vaticaan, alsmede de Sint Pieter basiliek.
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
Barbara Tuchman, De mars der dwaasheid, Elsevier, 1984, pp. 104-117 (vertaling Minze bij de Weg, Nico Kuipers en Emile Henssen) |
Petrus • Linus • Anacletus I • Clemens I • Evaristus • Alexander I • Sixtus I • Telesforus • Hyginus • Pius I • Anicetus • Soter • Eleuterus • Victor I • Zefyrinus • Calixtus I • Urbanus I • Pontianus • Anterus • Fabianus • Cornelius • Lucius I • Stefanus I • Sixtus II • Dionysius • Felix I • Eutychianus • Cajus • Marcellinus • Marcellus I • Eusebius • Miltiades • Silvester I • Marcus • Julius I • Liberius • Damasus I • Siricius • Anastasius I • Innocentius I • Zosimus • Bonifatius I • Celestinus I • Sixtus III • Leo I • Hilarius • Simplicius • Felix II (III) • Gelasius I • Anastasius II • Symmachus • Hormisdas • Johannes I • Felix III (IV) • Bonifatius II • Johannes II • Agapitus I • Silverius • Vigilius • Pelagius I • Johannes III • Benedictus I • Pelagius II • Gregorius I • Sabinianus • Bonifatius III • Bonifatius IV • Adeodatus I • Bonifatius V • Honorius I • Severinus • Johannes IV • Theodorus I • Martinus I • Eugenius I • Vitalianus • Adeodatus II • Donus • Agatho • Leo II • Benedictus II • Johannes V • Conon • Sergius I • Johannes VI • Johannes VII • Sisinnius • Constantinus I • Gregorius II • Gregorius III • Zacharias • Paulus I • Stefanus III (IV) • Adrianus I • Leo III • Stefanus IV (V) • Paschalis I • Eugenius II • Valentinus • Gregorius IV • Sergius II • Leo IV • Benedictus III • Nicolaas I • Adrianus II • Johannes VIII • Marinus I • Adrianus III • Stefanus V (VI) • Formosus • Bonifatius VI • Stefanus VI (VII) • Romanus • Theodorus II • Johannes IX • Benedictus IV • Leo V • Sergius III • Anastasius III • Lando • Johannes X • Leo VI • Stefanus VII (VIII) • Johannes XI • Leo VII • Stefanus VIII (IX) • Marinus II • Agapitus II • Johannes XII • Leo VIII • Benedictus V • Johannes XIII • Benedictus VI • Benedictus VII • Johannes XIV • Johannes XV • Gregorius V • Silvester II • Johannes XVII • Johannes XVIII • Sergius IV • Benedictus VIII • Johannes XIX • Benedictus IX • Silvester III • Benedictus IX • Gregorius VI • Clemens II • Benedictus IX • Damasus II • Leo IX • Victor II • Stefanus IX (X) • Nicolaas II • Alexander II • Gregorius VII • Victor III • Urbanus II • Paschalis II • Gelasius II • Calixtus II • Honorius II • Innocentius II • Celestinus II • Lucius II • Eugenius III • Anastasius IV • Adrianus IV • Alexander III • Lucius III • Urbanus III • Gregorius VIII • Clemens III • Celestinus III • Innocentius III • Honorius III • Gregorius IX • Celestinus IV • Innocentius IV • Alexander IV • Urbanus IV • Clemens IV • Gregorius X • Innocentius V • Adrianus V • Johannes XXI • Nicolaas III • Martinus IV • Honorius IV • Nicolaas IV • Celestinus V • Bonifatius VIII • Benedictus XI • Clemens V • Johannes XXII • Benedictus XII • Clemens VI • Innocentius VI • Urbanus V • Gregorius XI • Urbanus VI • Bonifatius IX • Innocentius VII • Gregorius XII • Martinus V • Eugenius IV • Nicolaas V • Calixtus III • Pius II • Paulus II • Sixtus IV • Innocentius VIII • Alexander VI • Pius III • Julius II • Leo X • Adrianus VI • Clemens VII • Paulus III • Julius III • Marcellus II • Paulus IV • Pius IV • Pius V • Gregorius XIII • Sixtus V • Urbanus VII • Gregorius XIV • Innocentius IX • Clemens VIII • Leo XI • Paulus V • Gregorius XV • Urbanus VIII • Innocentius X • Alexander VII • Clemens IX • Clemens X • Innocentius XI • Alexander VIII • Innocentius XII • Clemens XI • Innocentius XIII • Benedictus XIII • Clemens XII • Benedictus XIV • Clemens XIII • Clemens XIV • Pius VI • Pius VII • Leo XII • Pius VIII • Gregorius XVI • Pius IX • Leo XIII • Pius X • Benedictus XV • Pius XI • Pius XII • Johannes XXIII • Paulus VI • Johannes Paulus I • Johannes Paulus II • Benedictus XVI
Tegenpausen
Hippolytus • Novatianus • Felix II • Ursinus • Eulalius • Laurentius • Dioscurus • Eugenius I • Theodorus II • Paschalis I • Constantinus II • Filippus • Johannes VIII • Anastasius III • Sergius III • Christoforus • Bonifatius VII • Johannes XVI • Gregorius VI • Benedictus X • Honorius II • Clemens III • Theodoricus • Albertus • Silvester IV • Gregorius VIII • Celestinus II • Anacletus II • Victor IV (Gregorius) • Victor IV (Octavianus) • Paschalis III • Calixtus III • Innocentius III • Nicolaas V • Clemens VII • Benedictus XIII • Alexander V • Johannes XXIII • Clemens VIII • Benedictus XIV • Felix V
Geschrapt
Stefanus (II)
