De Peloponnesos of Peloponnesus (Grieks: Πελοπόννησος/Pelopónnisos) is het grootste schiereiland van Griekenland, en ligt ten zuiden van het Griekse vasteland. Het wordt daarvan gescheiden door de Golf van Korinthe en de Golf van Egina en ermee verbonden door de (10 km brede) Landengte van Korinthe. Deze landengte wordt weer doorsneden door het Kanaal van Korinthe. De oppervlakte bedraagt 21.379 km², ongeveer de helft van Nederland. Het is een bergachtig landschap met toppen tot meer dan 2000 meter. Vruchtbare akkers liggen tussen de bergketens. De Peloponnesos is onderverdeeld in landstreken. Enkele benamingen waren al bekend in de oudheid, b.v Argolis, Arkadia en Lakonia. Maar ook plaatsnamen zoals Olympia, Sparta, Epidaurus, Mystras en Mycene.
Ten zuiden van de Peloponnesos, aan de zuidoostkant ervan en ver ten noordwesten van Kreta, ligt het eiland Kythira. Kythira ligt dus tussen de Peloponnesos en Kreta in, maar veel meer aan de kant van de Peloponnesos. Het is nog weinig toeristisch. De Saronische eilanden liggen ten oosten van het schiereiland, en de Ionische Eilanden ten westen en zuiden ervan. Enkele ervan liggen niet ver van de kust.
Het is genoemd naar de Griekse held Pelops, het woord nesos betekent eiland, hoewel de Peloponnesos een schiereiland is. Bij de uitspraak van het Griekse woord Pelopónnisos ligt de hoofdklemtoon op de derde lettergreep.
In de oudheid was de Peloponnesos onder andere van belang vanwege het feit, dat de stad Sparta, lange tijd een rivaal van Athene, hier lag. De ruïnes van de oude stad liggen nu dicht bij de plaats Mystras. Verder was het oude Korinthe ook een zeer belangrijke stad. De ruïnes van deze oude stad, archaia Korinthos, liggen dicht bij de moderne stad Korinthe. Verder was het heiligdom van Hera, een godin uit de Griekse mythologie, te Argos ook beroemd. In diverse plaatsen op de Peloponnesos waren heiligdommen aan haar gewijd.
Men kan per trein op het schiereiland rondreizen. De trein rijdt langzaam, vaak ongeveer 40 kilometer per uur, maar de treintarieven zijn zeer laag in vergelijking met die in veel andere Europese landen. Er is een goeie treinverbinding van het vliegveld in Athene naar Korinthe die ooit doorgetrokken zal worden naar Patras. Verder reist heel Griekenland per airco bus. Deze rijden zeer regelmatig en zijn erg goedkoop. Een enkeltje Athene-Kalamáta bijv kost (aug 2007) 19,80 euro. Wel is het zaak te reserveren want vooral de lange afstandbussen zijn snel vol geboekt. Een groot deel van het schiereiland is veel minder toeristisch dan andere plaatsen in Griekenland en het heeft een zeer rijke flora. In het zuidwesten rondom Kalamáta groeien duizenden en duizenden olijfbomen.
De stad Patras in het noorden is een belangrijke havenstad, met een regelmatige veerverbinding met onder meer de Ionische Eilanden Korfoe en Ithaka. Bij Patras ligt een nieuwe tolbrug over de Golf van Korinthe naar 'het vasteland' van Griekenland.
Arcadia is een bergland in het hart van de Peloponnesos.
Sinds de Middeleeuwen wordt de Peloponnesos ook wel eens Morea genoemd.
 Zie Peloponnesos (regio) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Peloponnesos is ook de naam van één van de dertien regio's van Griekenland. Deze regio bestrijkt echter maar een deel van het schiereiland.
