Turks

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Turks (Türkçe)
Gesproken in:	Turkije, Cyprus, Griekenland, Bulgarije, Macedonië, Kosovo, Bosnië en Herzegovina, Roemenië, Moldavië, Azerbeidzjan en immigrantengemeenschappen in Duitsland, Frankrijk, Nederland, Oostenrijk, Oezbekistan Verenigde Staten, België, Zwitserland en andere Turkse diaspora
Sprekers:	81 miljoen moedertaal
Rang:	15-16 (afhankelijk van rekenwijze)
Taalfamilie	Altaïsch Turkse talen Ogoezisch Ogoezisch-Westelijk Turks
Creoolse talen:	*Turkse creoolse talen
Alfabet:	Latijns
Officiële status
Officieel in:	Turkije,  Noord-Cyprus,  Kosovo en in enkele gemeenten van  Macedonië
Taalorganisatie:	Türk Dil Kurumu
Taalcodes
ISO 639-1: tr, SIL: TRK
Taalportaal

Landen met Turkssprekenden

Turks (Türkçe) is de officiële taal in Turkije en is één van de officiële talen in Cyprus en in enkele gemeenten van Macedonië. Buiten Turkije wordt de taal gesproken door Turkse minderheden in landen van de Balkan en de Kaukasus zoals Griekenland, Bulgarije, Kosovo, Bosnië en Herzegovina, Roemenië, Moldavië en Azerbeidzjan. Turks wordt tevens gesproken door zeer veel immigranten in andere landen, zoals Nederland, België en Duitsland. Het is een agglutinerende taal met vocaalharmonie. Zeer vaak wordt het Turks als voorbeeld genoemd als men het heeft over agglutinerende talen.

Het Turks maakt deel uit van de familie van Turkse talen, die ook gesproken worden in een groot deel van Centraal-Azië, en die een zo grote onderlinge verwantschap hebben, dat ze grotendeels onderling verstaanbaar zijn. De Turkse talen worden op hun beurt gerekend tot de Altaïsche talen, die hogerop samenkomen met de Oeraalse talen. Althans volgens sommige academici zoals de Oostenrijkse taalkundige Dr. Phil. Hermann F. Kvergić ^[1]. Het hoge verstaanbaarheidsgehalte tussen de onderlinge talen, zoals het Altaïsche Turks en het Oeraalse Fins speelt hierin ook een grote rol^[2].

Het Turks wordt geschreven met het, enigszins aangepaste, Latijnse alfabet. Zo zijn de o.a. de letters x, q en w niet opgenomen in het alfabet. Terwijl er wel andere letters extra zijn toegevoegd zoals ç, ğ, ı, ö, ş en ü. Met zijn aanpassingen noemt men het Türk alfabesi (Turks alfabet). Dit werd in 1928 in het kader van de Kemalistische hervormingen in Turkije ingevoerd. Tot dan werd het, eveneens enigszins aangepaste, Arabische alfabet gebruikt. In dat alfabet geschreven noemt men de taal meestal Osmaans (Turks: Osmanlıca).

Hoewel het eigenlijk dezelfde taal betreft, gaan de verschillen tussen het hedendaagse Turks en het Osmaans verder dan alleen het schrift. Het Osmaans is namelijk doorspekt met zeer veel Arabische en Perzische leenwoorden en door taalzuivering heeft men die invloed in het hedendaagse Turks drastisch gereduceerd. Hierdoor is er een groot verschil in woordenschat ontstaan. Terwijl het Osmaans als elitetaal voor de edelen, de geestelijkheid en de rijken voor het volk onverstaanbaar was werd het puristische Öztürkçe, wat als reactie in opdracht van Kemal Atatürk werd ontworpen, ook door maar weinigen begrepen. Na een aantal zeer controversiële taalhervormingen, niet zelden gepaard gaand met een (gewelddadige) regimewisseling, is de huidige Turkse schrijftaal ontstaan, die heel redelijk bij de spreektaal aansluit.

In de tabel hieronder staan enkele uitdrukkingen in het Turks met hun Nederlandse equivalent.

[bewerk] Uitspraak letters

Dit is de uitspraak van enkele letters uit het Turkse alfabet.

[bewerk] Turks alfabet

Zie Turks alfabet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Turks alfabet bevat 29 letters. De letters Ç, Ğ, I, Ö, Ü en Ş komen niet voor in het Nederlands alfabet.

 a - A 

 b - B 

 c - C 

 ç - Ç 

 d - D 

 e - E 

 f - F 

 g - G 

 ğ - Ğ 

 h - H 

 ı - I 

 i - İ 

 j - J 

 k - K 

 l - L 

 m - M 

 n - N 

 o - O 

 ö - Ö 

 p - P 

 r - R 

 s - S 

 ş - Ş 

 t - T 

 u - U 

 ü - Ü 

 v - V 

 y - Y 

 z - Z 

[bewerk] Voetnoten

1. Dr. Phil. Hermann F. Kvergić, La Psychologie de Quelques Éléments des Langues Turques (Wenen 1935)

[bewerk] Zie ook

• Osmaans

Zie de Turkse uitgave van Wikipedia.

Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus Turks (in opbouw).

Zoek Turks op in het WikiWoordenboek.

Turks - Recente sterfgevallen

• Car Miss - Turks

Turks - Actueel

• Aminozuren
• Real Betis
• Kim Il Sung
• Germanicus
• Ahazia
• Assurance - Turks
• Tf1
• Wii
• 1940
• Actinide
• Antillen
• Veldlopen
• Maya (volk)
• Banque - Turks
• Lingerie
• Immobilier
• Referencement
• Ipod
• Téléphone portable
• Actinide
• Sc Heerenveen
• 1486
• Kim Il Sung
• Soefisme
• Bourse
• Voyage
• Turks