Wikipedia:Uitgelicht

Fidel Alejandro Castro Ruz (Birán, 13 augustus 1926) was tot 2008 de president en de belangrijkste leider (Lider Máximo) van Cuba. Vanaf de Cubaanse revolutie van 1958-1959 die de toenmalige pro-Amerikaanse dictatuur van Fulgencio Batista omverwierp, was hij in dat land aan de macht.

Castro werd geboren in de provincie Oriente, op een suikerplantage als derde kind van Ángel Castro y Argiz en Lina Ruz González. Hij heeft twee broers, Ramón en Raúl en drie zusters: Angela, Juanita en Emma. Fidel werd erg laat gedoopt, pas toen hij acht jaar was.

Na een zware operatie van Castro heeft zijn broer Raúl Castro sinds 31 juli 2006 (eerst tijdelijk, later definitief) de macht overgenomen. (Lees verder)

De Quagga is een uitgestorven ondersoort van de steppezebra. De laatst levende Quagga stierf op 12 augustus 1883 in de dierentuin Artis. De Afrikaanse naam "quagga" is afgeleid van het blaffende geluid dat zebra's maken en werd door de Afrikaans sprekende bevolking in Zuid-Afrika gebruikt voor alle soorten zebra's in het gebied. Het dier had een zwartwit gestreepte kop en een bruin gekleurd achterlijf. Rond 1800 werd er door kolonisten gejaagd op deze dieren voor de huid en het vlees wat gezorgd heeft voor het uitsterven van deze soort. (Lees verder)

De heilige Werenfried van Elst of Sint-Werenfridus was een Ierse prediker en de beschermheilige van Elst, die in in het westelijke deel van Westfrisia, het latere West-Friesland en de Betuwe het christendom predikte. Werenfridus maakte deel uit van het benedictijnerklooster van Rathmelsigi in Ierland. Hij ging rond 690 naar Friesland als gezel van Willibrord en kreeg de taak om in West-Friesland het evangelie te prediken. Werenfridus vestigde zich aanvankelijk in het huidige Wervershoof, waar zijn priesterwoning stond, maar trok via Dorestad door naar de Betuwe en het gebied daaromheen, om ook daar het woord van God te verspreiden. Werenfridus stierf op 14 augustus 760 in Westervoort. (Lees verder)

De Lange telling van de Mayakalender is een stelsel waarmee iedere dag vanaf het begin van de huidige kringloop (11 augustus 3114 v. Chr.) eenduidig weergegeven kan worden.
De telling is voornamelijk gebaseerd op het twintigtallig stelsel, waarin de Maya rekenden. Twintig dagen werd een uinic genoemd. Er gingen 18 uinics in een tun. Een tun van 360 dagen komt dus bijna overeen met een jaar. De lange telling bleef tot het einde van de klassieke tijd in gebruik. De jongste datum erin is van 909. Nadien werd de telling vervangen door de vereenvoudigde korte telling. (Lees verder)

Het Woodstock Music and Art Festival was het beroemdste rockfestival van de jaren '60. Het festival werd in het weekend van 15, 16 en 17 augustus 1969 gehouden een 65 km buiten Woodstock, New York.
Het bezoekersaantal lag ruim boven de 400.000. Daarnaast waren nog eens 3 miljoen mensen naar het terrein onderweg. Het Woodstockfestival betekende het hoogtepunt van de anticultuur van de jaren '60 en van het hippietijdperk. (Lees verder)

De zigeuners, een naam die zowel voor Roma als voor Sinti wordt gebruikt, zijn in de geschiedenis meermalen vervolgd vanwege hun afkomst en afwijkende cultuur. Met name in de Tweede Wereldoorlog vond er grootschalige vervolging van zigeuners plaats. Net als de Joden werden de zigeuners door de nazi's naar vernietigingskampen gebracht. De zigeunervervolging of Porajmos zoals de zigeuners het noemen, is vergeleken met de Holocaust relatief onbekend. Een reden hiervoor is dat zigeuners verhalen vaak niet opschreven maar doorvertelden. Ook was de maatschappelijke positie van zigeuners in vergelijking met veel Joden slechter, waardoor ze hun verhaal moeilijker kwijt konden, net als veel homoseksuelen trouwens. Het was Ian Hancock die ver na de Tweede Wereldoorlog het wrede lot van de zigeuners meer bekendheid gaf... Lees verder.

Elvis Aaron Presley (8 januari 1935 – 16 augustus 1977) was een Amerikaans popzanger en acteur. Hij wordt voornamelijk gezien als een pionier van de rock-'n-roll-muziek. Hij veranderde het landschap van de populaire muziek door countrymuziek, gospelmuziek en rhythm-and-blues te vermengen. Hij geldt als een van de meest populaire en invloedrijke artiesten van de 20e eeuw.
Elvis' graf werd al snel een bedevaartsoord voor Elvisfans. In 1982 werd Graceland opengesteld voor publiek. (Lees verder)

Fat Man was de atoombom die op 9 augustus 1945 door de Verenigde Staten boven Nagasaki in Japan werd afgeworpen.

Het 3,25 m lange massavernietigingswapen was met 4545 kg iets zwaarder dan Little Boy, die enkele dagen eerder boven Hiroshima was afgeworpen. Vanwege slecht zicht kwam de bom ongeveer 3 mijl van het doelwit terecht, daardoor vond de explosie gedeeltelijk plaats boven dunbevolkt gebied. Bij de aanval vielen ongeveer 40.000 doden en 25.000 gewonden, minder dan bij de aanval op Hiroshima. (Lees verder)

Jutte is een koosvorm van Judith en haar naamdag is op 17 augustus. De volledige uitdrukking was dan ook met sint-juttemis als de kalveren op het ijs dansen. In augustus ligt er natuurlijk geen ijs (en kalveren kunnen niet dansen), vandaar de betekenis nooit. (Lees verder)

De mijnramp in Marcinelle is de grootste mijnramp uit de Belgische geschiedenis. In de kolenmijn 'Le Bois du Cazier' brak op 8 augustus 1956 brand uit. Het leidde tot een ramp waarin 262 mensen het leven lieten, waaronder 136 Italianen en 95 Belgen. Marcinelle ligt net ten zuiden van Charleroi.
Door deze ramp kwam er ook een verschuiving in de immigratie in België. Door het grote aantal Italiaanse slachtoffers zegde de Italiaanse regering het immigratiecontract met België definitief op. De Belgische overheid moest haar arbeiders voortaan elders zoeken: in Griekenland en Spanje en later in Marokko en Turkije. (Lees verder)

De anticonceptiepil, in de volksmond vaak de pil genoemd, is het voorbehoedsmiddel tegen zwangerschap dat het meest gebruikt wordt in de Lage Landen. De anticonceptiepil is één van de meest betrouwbare vormen van anticonceptie; minder dan 1 op de 100 vrouwen die de pil gebruikt, wordt binnen een jaar zwanger. De pil beschermt echter niet tegen de verschillende soa. De anticonceptiepil bevat hormonen, die de ovulatie blokkeren en zorgen dat sperma minder goed bij de eicellen kan komen. Op 18 augustus 1960 kwam de eerste anticonceptiepil op de markt. (Lees verder)

Oliver Hardy (18 januari 1892 – 7 augustus 1957) was een Amerikaanse filmacteur. Hij is met name bekend geworden als de 'dikke' helft van het komische duo Laurel en Hardy.

In 1927 begon zijn hechte samenwerking met Stan Laurel bij de Hal Roach-studio's. Het jaar daarvoor hadden zij toevallig samengespeeld en zo elkaar leren kennen. Al snel kregen zij faam als komisch duo. Ze speelden samen in veel stomme films en later ook, zij het aanvankelijk met tegenzin, in gesproken films. Hardy vervulde de rol van een gezet en bazig personage dat wel heel erg van eigen kunnen overtuigd was. (Lees verder)

Gaius Julius Caesar Octavianus, bekend geworden als keizer Augustus, (Rome, 23 september 63 v.Chr. – Nola, 19 augustus 14 n.Chr.) was de eerste Romeinse keizer. Octavianus werd geboren als Gaius Octavius Thurinus. Na de dood van zijn vader adopteerde Gaius Julius Caesar hem. Zijn naam werd veranderd in Gaius Julius Caesar Octavianus. In 36 v.Chr. werd hij onschendbaar verklaard en in 27 v.Chr. gaf de senaat hem de eretitel Augustus (de Verhevene). Op 19 augustus 14 n.Chr. stierf hij tijdens één van zijn reizen na 45 jaar te hebben geregeerd. (Lees verder)

Sir Alexander Fleming (6 augustus 1881 – 11 maart 1955) was een Britse arts en microbioloog, die voor de ontdekking van penicilline een Nobelprijs heeft gekregen. In september 1928 ontdekte Fleming eigenlijk bij toeval dat in de buurt van een bepaalde schimmel die per ongeluk bij een van zijn bacteriekoloniën was gekomen geen bacteriën groeiden. Fleming maakte een filtraat van de schimmel, en vond dat het vele soorten bacteriën kon doden, terwijl het op proefdieren geen merkbaar nadelige werking had. De ontdekking van penicilline wordt als een voorbeeld van serendipiteit gezien. (Lees verder)

Slobodan Milošević (Слободан Милошевић) (20 augustus 1941 — 11 maart 2006) was een Servisch politicus en president van het voormalige Joegoslavië.
In 1989 werd Milošević president van Joegoslavië. Hij was president ten tijde van de oorlog tegen Bosnië en Herzegovina (1992-1995) en de etnische zuiveringen in datzelfde land en Kroatië. Voor deze daden werd hij op 27 mei 1999 aangeklaagd door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. Hem werden misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden, de verdrijving van 200.000 burgers uit Kosovo en de dood van minstens 900 mensen ten laste gelegd. Hij werd op 1 april 2001 gearresteerd in zijn villa in Belgrado, en vanaf 12 mei 2002 stond hij terecht in Den Haag, waar hij op 11 maart 2006 een natuurlijke dood stierf. (Lees verder)

Chemoluminescentie is het verschijnsel dat bij een chemische reactie energie vrijkomt in de vorm van licht (luminescentie). Een reactie waarbij chemoluminescentie optreedt is meestal exotherm. Deeltjes (reactanten) reageren met elkaar en er ontstaan reactieproducten en energie. Deze energie wordt niet aan de omgeving afgestaan in de vorm van warmte, maar wordt door een reactieproduct opgenomen. Dit deeltje zal dan energierijk zijn en zich in de aangeslagen toestand bevinden (C*). Dit molecuul zal na verloop van tijd weer teruggaan naar de grondtoestand. Tijdens het teruggaan naar de grondtoestand komt energie vrij. Deze wordt uitgezonden in de vorm van licht. (Lees verder)

Euskadi Ta Askatasuna, beter bekend onder de afkorting ETA, is een separatistische, gewapende beweging die een onafhankelijke Baskische staat wil stichten. ETA voerde sinds de jaren '60 een bloedige strijd tegen de Spaanse regering van Generalísimo Francisco Franco, waarbij ook onschuldige burgers omkwamen. Anders dan bij Al Qaida en de Palestijnse terreurbewegingen, maar net als bij de IRA, werden meestal wel waarschuwingen gegeven voordat de bommen afgaan. Op 26 maart 2006 kondigde ETA een permanent staakt het vuren aan. (Lees verder)

Een mug is een vliegend insect uit de orde tweevleugeligen. De bekendste families zijn de langpootmuggen en de steekmuggen, die bekend staan om de jeukende muggenbulten. Ook de kriebelmuggen en knutten kunnen steken. Andere families, zoals dansmuggen, steken niet. Een muggenbult ontstaat nadat een mug een beetje bloed uit het lichaam heeft gezogen. Hierbij wordt speeksel uitgescheiden, wat een antistollingsfactor bevat. Dit is een eiwit, dat bij mensen leidt tot een afweerreactie in de vorm van een muggenbult. (Lees verder)

Het Rode Kruis is een wereldwijde hulpverleningsorganisatie waarvan de werking in zeven fundamentele beginselen (menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid, onafhankelijkheid, vrijwilligheid, eenheid en universaliteit) is gegoten. De beweging ontstond na de Eerste Conventie van Genève die op 22 augustus 1864 werd aangenomen door de vertegenwoordigers van zestien Europese landen. Het Rode Kruis (en haar pendanten: de Rode Halve Maan en het Rode Kristal) is een embleem dat volgens de Geneefse Conventies bescherming biedt aan humanitaire- en medische voertuigen alsmede gebouwen tegen militaire aanvallen. (Lees verder)

De Vasa is het enige overgebleven zeventiende-eeuwse schip ter wereld. Het Zweedse oorlogsschip, in opdracht van koning Gustaaf II Adolf Wasa door de Nederlandse scheepsbouwer Henrik Hybertsson ontworpen, zonk op 10 augustus 1628 in de haven van Stockholm. Doordat het schip topzwaar was, maakte het door een windvlaag slagzij en stroomde water de geschutspoorten binnen. In 1961 werd de Vasa met een ingewikkelde operatie geborgen, en na een lang conservatieproces is het schip nu te bezichtigen in het Vasamuseum te Stockholm. (Lees verder)

De Rijksuniversiteit Groningen werd opgericht in 1614 en is daarmee een van de oudste universiteiten van Nederland. De officiële opening vond plaats op 23 augustus 1614. De universiteit startte met vier faculteiten: Protestantse Godgeleerdheid, Rechten, Geneeskunde en Filosofie. Het wapen van de universiteit, in 1615 vastgesteld, bestaat uit het wapenschild van het gewest Stad en Lande van Groningen met daarop een opengeslagen boek met de afgekorte tekst van 'VERBUM DOMINI LUCERNA PEDIBUS NOSTRIS' (Het woord van de Heer is een lamp voor onze voeten). Tegenwoordig hanteert de universiteit in de praktijk het motto: 'Werken aan de grenzen van het weten'. (Lees verder)