Sir William Wallace of Ellerslie (Elderslie (bij Paisley (Schotland)), circa 1270 - Londen, 23 augustus 1305) was een Schotse patriot die zijn land leidde tegen de Engelse bezetting en tegen koning Eduard I van Engeland tijdens delen van de Schotse oorlog voor de onafhankelijkheid van Schotland. Op 5 augustus 1305 werd hij door een aan de Engelse koning loyale Schotse ridder aan de Engelsen uitgeleverd. Hij werd veroordeeld voor hoogverraad en de executie van burgers en gevangenen. Wallace zei daarop: "I could not be a traitor to Edward, for I was never his subject" (Ik kan geen verrader van Eduard zijn, want hij is mijn koning niet), Wallace was namelijk nog altijd trouw aan John Balliol (koning van Schotland), ondanks dat deze door de Engelsen gedwongen was af te treden en in Frankrijk in ballingschap was.
Op 23 augustus 1305 werd Wallace in Londen ter dood veroordeeld. Eerst werd hij gemarteld; hij werd opgehangen en vlak voor het intreden van de dood omlaag gehaald. Daarna werden delen van zijn lichaam eraf gesneden (o.a. zijn penis en inwendige organen), welke voor zijn ogen verbrand werden. Tot slot werd hij onthoofd en gevierendeeld. Deze stukken werden naar alle uithoeken van het Engelse rijk gestuurd als waarschuwing niet in opstand te komen tegen het Britse gezag. Zijn hoofd werd op een spies bij de toegang van de London Bridge geplaatst; een voor die tijd gebruikelijke methode om gezag af te dwingen.
Sir William Wallace werd populair onder het volk omdat hij een 'gewone' leider was, van lage adellijke komaf in tegenstelling tot Robert the Bruce die de kleinzoon was van Robert Bruce "The Competitor", één van de troonpretendenten voor de Schotse kroon na het overlijden van Koning Alexander III.
In de film Braveheart (1995), over de brute onafhankelijkheidsstrijd van de Schotten in de 13e eeuw tegen de Engelsen, vertolkt Mel Gibson de rol van William Wallace. Hij regisseerde en produceerde tevens deze film. De film is een geromantiseerde versie van het gedicht The Acts and Deeds of Sir William Wallace, Knight of Elderslie, geschreven door de 15e eeuwse minstreel, Blind Harry. Dit gedicht was weer gebaseerd op het levensverhaal van William Wallace.
