Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Zaltbommel (
uitspraak (info·uitleg)) is een vestingstad en gemeente in de Bommelerwaard in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 26.160 inwoners (per 30 juni 2008) en heeft een oppervlakte van 89,74 km² (waarvan 2,34 km² water). De stad zelf telt 11.877 inwoners (per 1 januari 2008). Zaltbommel ligt net ten zuiden van de Waal. Veel mensen kennen de naam Zaltbommel van de filemeldingen: de Waalbrug bij Zaltbommel (Rijksweg 2) voerde altijd de file-top-10 aan, totdat in de jaren '90 een geheel nieuwe brug geopend is, de Martinus Nijhoffbrug.
Zaltbommel beschikt over een spoorwegstation (Station Zaltbommel), en is lid van de Nederlandse Vereniging van Vestingsteden.
[bewerk] Overige kernen
Aalst, Bern, Brakel, Bruchem, Delwijnen, Gameren, Kerkwijk, Nederhemert-Noord, Nederhemert-Zuid, Nieuwaal, Poederoijen en Zuilichem. De gemeente telt nog een aantal buurtschappen, te weten: Oensel, Poederoijensehoek en De Rietschoof.
[bewerk] Geschiedenis
Zaltbommel is al meer dan duizend jaar oud, de eerste vermelding van de stad stamt uit het jaar 850. In de 13e eeuw groeide Zaltbommel uit tot een belangrijke handelsstad, kreeg het stadsrechten en werden de vestingwerken aangelegd, die er nu nog zijn.
Oorspronkelijk heette de stad Bommel, en tot heden wordt de stad door de bewoners zo genoemd.
[bewerk] Bezienswaardigheden
- De Grote of Sint-Maartenskerk is, afgezien van de brug, het meest beeldbepalende bouwwerk van Zaltbommel. Deze kerk uit de 15e eeuw is een goed bewaard voorbeeld van Nederrijnse gotiek. De kerk geeft met zijn stompe toren de stad een karakteristiek aanzien.
- Het Stadskasteel of Maarten van Rossumhuis is een versterkt huis dat omstreeks 1535 werd gebouwd door de Gelderse krijgsheer Maarten van Rossum. In het huis is nu het Maarten van Rossummuseum gevestigd. Het museum richt zich op de streekhistorie, kunst en kunstnijverheid van de Bommelerwaard. Ook is het museum in het bezit van een collectie rond Fiep Westendorp, de bekende illustratrice van o.a. Jip en Janneke die in Zaltbommel is geboren en getogen.
- De Katholieke Martinuskerk is in 1837 gebouwd naar een ontwerp van architect E. Kroon in neoclassistische stijl.
- De stad wordt omringd door oude vestingwerken, nu begroeid, waar een mooie wandeling gemaakt kan worden. De vestingwerken zijn in de 19e eeuw omgebouwd tot park en zijn daardoor bewaard gebleven. Ze vormen nu een groene gordel rondom de binnenstad.
- De middeleeuwse muur om de stad is nog deels aanwezig. Het tracé is bekend, sommige gedeelten bestaan nog, andere zijn opgemetseld, onder een dijk uit het zicht verdwenen of verwijderd. De weg langs de binnenzijde is gedeeltelijk nog aanwezig als de Zandstraat en de Bloemendaal. De poorten in de muur bestaan niet meer, met uitzondering van de Waterpoort waarvan de eigenlijke poort tussen enkele muurhuizen bewaard is.
- De Waalkade: vanaf hier een prachtig uitzicht op de Waal en de Martinus Nijhoffbrug.
- Slot Loevestein, een kasteel op het westelijke uiteinde van de gemeente.
[bewerk] Gemeenteraad
De gemeenteraad telt 21 zetels:
[bewerk] Bekende inwoners
- Peter van Anrooy (1879-1954), componist en dirigent
- Ingeborg Ansing (1963), actrice
- Hendrik Antonie Lodewijk Hamelberg (1826-1896), consul-generaal en speciaal gezant van Oranje Vrijstaat
- Ghisbertus Masius (1545-1614), een van de eerste bisschoppen van het Bisdom 's-Hertogenbosch
- Anton Philips (1874-1951), industrieel (grondlegger van Philips)
- Gerard Philips (1858-1942), industrieel (grondlegger van Philips, broer van Anton)
- Maarten van Rossum (ca. 1490-1555), veldheer
- Reinette van Tuijl (1985), fotomodel
- Fiep Westendorp (1916-2004), illustratrice en tekenares
[bewerk] Woonachtig
- Franz Liszt (1811-1886), Hongaars pianist en componist. Hij zou op concertreis van Keulen naar Londen, aangetrokken door het carillon, een bezoek hebben gebracht aan Zaltbommel. Dit gegeven is slechts gebaseerd op een passage in één boek dat aantoonbaar deels fictie is. Ondanks zeer uitgebreid historisch onderzoek is er geen feitenmateriaal over een bezoek van Liszt aan Zaltbommel aangetroffen.
- Karl Marx (1818-1883), Duits economisch filosoof en neef van de familie Philips. Philips Sr. beheerde de erfenis voor Marx, die nogal een gat in z'n hand had.
- Sinterklaas. Zaltbommel was in 2002 de plaats van de 51ste televisie-intocht van de goedheiligman. De Pakjesboot 12 is na wat vertraging uiteindelijk succesvol aangemeerd. Het lied 'In die grote stad Zaltbommel' speelde een belangrijke rol in deze intocht.
- Zaltbommel is onder meer bekend door zijn kerktoren zonder spits waar een bekend spotliedje (In de grote stad Zaltbommel) over gaat. In werkelijkheid is de torenspits in 1696 door brand verloren gegaan.
- Van de garde is een drukkerij/zetterij die vele decennia in Zaltbommel gevestigd was.
- Op 12 december 2007 werd Zaltbommel en omgeving getroffen door een grote stroomstoring nadat een Apachehelikopter tegen hoogspanningskabels bij het nabijgelegen Hurwenen was gevlogen. Het overgrote deel van de Bommelerwaard zat ruim twee dagen zonder stroom.
[bewerk] Aangrenzende gemeenten
Zaltbommel - Recente sterfgevallen
Zaltbommel - Actueel
uitspraak (info·uitleg)) is een vestingstad en gemeente in de Bommelerwaard in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 26.160 inwoners (per 30 juni 2008) en heeft een oppervlakte van 89,74 km² (waarvan 2,34 km² water). De stad zelf telt 11.877 inwoners (per 1 januari 2008). Zaltbommel ligt net ten zuiden van de Waal. Veel mensen kennen de naam Zaltbommel van de filemeldingen: de Waalbrug bij Zaltbommel (Rijksweg 2) voerde altijd de file-top-10 aan, totdat in de jaren '90 een geheel nieuwe brug geopend is, de Martinus Nijhoffbrug.
.png)