Netencyclo, The wikipedia mirror - Encyklopedii : Gromada galaktyk

- Gromada galaktyk -

Gromada galaktyk :

Gromada galaktyk

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Klasyfikacja gromad galaktyk
Gromada galaktyk Abell S0740
Gromada galaktyk Abell 520 kolor niebieski - ciemna materia, kolor różowy - gorący gaz[1]

Gromada galaktyk to skupisko od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk tworzących układ związany grawitacyjnie. Mniejsze ugrupowania nazywane są grupami. Galaktyki w gromadzie galaktyk poruszają się po skomplikowanych torach wokół środka masy gromady, zazwyczaj znajdującego się w pobliżu największych galaktyk w gromadzie. Prędkości galaktyk w małych grupach galaktyk są rzędu 200 km/s, ale rosną do prędkości rzędu 800 km/s w dużych gromadach galaktyk (Becker i in. 2007).

Gromady galaktyk nie zawsze mają dobrze określone "centrum" (jak układ planetarny czy galaktyka). W gromadach galaktyk występuje też stosunkowo gęsty i gorący ośrodek międzygalaktyczny. Obserwacje rentgenowskie wykazały, że w bogatych gromadach galaktyk temperatura tego gazu osiąga wartości od 107 do 108 K, a świecenie gazu ma charakter termiczny (promieniowanie hamowania). Masa gazu w gromadzie galaktyk jest porównywalna z masą zawartą w samych galaktykach, ale łączna masa galaktyk i gazu pomiędzy nimi nie wystarcza, aby grawitacyjnie związać gromadę, niezbędna jest obecność ciemnej materii o masie kilkukrotnie przewyższającej masę galaktyk i gazu, aby zapewnić dostatecznie silne pole grawitacyjne, które uniemożliwia ucieczkę galaktyk i gorącego gazu z gromady. W szczególności, pod koniec sierpnia 2006 zespół astronomów ze Steward Obserwatory w Tucson w Arizonie (Clowe i in. 2006) potwierdził obserwacyjnie istnienie ciemnej materii w gromadzie galaktyk Pocisk. Gromady galaktyk mają rozmiary od jednego do dziesięciu milionów lat świetlnych (0.3-3• h-1 Mpc).

Najbliższą nam gromadą galaktyk jest gromada w Pannie w gwiazdozbiorze Panny (inaczej zwana Virgo, od łacińskiej nazwy tego gwiazdozbioru). Odległa jest o około 48 milionów lat świetlnych.


Oprócz gromad, galaktyki tworza także jeszcze większe struktury, zwane supergromadami galaktyk.

[edytuj] Zobacz też:

Przypisy

  1. Govert Schilling, Ciemne sprawki, w: Świat Nauki nr 1 (197) styczeń 2008, s. 12-13.

Gromada galaktyk - Czy wiesz...

Gromada galaktyk - Artykuł na medal

© 2008 Netencyclo - Netencyclo Strona główna - # Zasady ochrony prywatności - Informacje prawne - Program Policies
Netencyclo, the Wikipedia mirror : the biggest multilingual free-content encyclopedia on the Internet. Tę stronę ostatnio zmodyfikowano 01:03, 10 maja 2007. Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License. (patrz: Prawa autorskie) All Wikipedia content is licensed under the GNU Free Documentation License (see details). Content on this web site is provided for informational purposes only. We accept no responsibility for any loss, injury or inconvenience sustained by any person resulting from information published on this site. We encourage you to verify any critical information with the relevant authorities.