HDTV (ang. High Definition TV) - telewizja wysokiej rozdzielczości. Jest ogólnym określeniem sygnału telewizyjnego o rozdzielczości większej niż standardowa (PAL lub NTSC).
Spis treści |
Istnieje kilka odmian systemu, podobnie jak odmienne jest na świecie nadawanie sygnałem analogowym. Pierwszymi systemami HDTV były systemy analogowe, np. HD-MAC w Europie, zaproponowany przez Komisję Europejską w 1991.
Pierwsze publiczne instalacje analogowej telewizji w wysokiej rozdzielczości zostały uruchomione w Japonii, gdzie wciąż cieszą się dużą popularnością, mimo równoległej transmisji w systemie cyfrowym. Obecnie w Europie najbardziej popularna jest odmiana 1080i, nadawana cyfrowo (transmisja satelitarna bądź naziemna) w formacie 16:9.
Podczas gdy w USA telewizja wysokiej rozdzielczości stawała się coraz popularniejsza, w Europie przez dłuższy czas nie była stosowana w publicznych przekazach. W końcu jednak 1 stycznia 2004 roku pojawiła się pierwsza stacja nadająca z europejskiego satelity Astra - euro1080. Obecnie kanały HDTV dostępne są już w większości krajów europejskich.
Obecnie w rozdzielczości tej realizowane są także filmy kinowe. Polski reżyser Zbigniew Rybczyński - laureat Oscara za krótkometrażowy film Tango - po wyjeździe do USA, założył tam studio w którym jako jeden z pierwszych realizował filmy techniką wideo, z zastosowaniem systemu High Definition.
Rozdzielczość HDTV obsługują konsole nowej generacji: Xbox 360 i PlayStation 3.
Producenci sprzętu audio-wideo wprowadzili oznaczenie HD ready, które określa zgodność danego sprzętu ze standardem HDTV. Nie oznacza to jednak, że dany sprzęt zagwarantuje nam wykorzystanie pełni możliwości odbieranego sygnału. Zazwyczaj oznaczenie to sugeruje jedynie podwyższoną rozdzielczość ekranu (rzadko osiągającą pełne 1920×1080 standardu 1080i/p) i/lub obecność gniazda HDMI, jednak brak takiego oznaczenia na sprzęcie nie musi oznaczać braku kompatybilności z sygnałem HDTV.
Teoretycznie pełną zgodność posiadają urządzenia oznaczone Full HD.
Oznaczenia:
W metodzie p (progressive) bez przeplotu wyświetlane są kolejne pełne klatki obrazu zawierające wszystkie linie.
W metodzie i (interlaced) z przeplotem naprzemiennie wyświetlane są pola zawierające wyłącznie parzyste i wyłącznie nieparzyste linie obrazu. Ten mniej intuicyjny system jest stosowany, ponieważ pozwala na podniesienie rozdzielczości lub zwiększenie płynności ruchu przy tym samym zużytym paśmie/tej samej ilości przesyłanych danych. Odbywa się to jednak pewnym kosztem:
Telewizję standardowej rozdzielczości (SDTV) w systemie PAL określa się jako system 576i50 (576 linii wyświetlanych, metoda wyświetlania „i”, częstotliwość 50 Hz). Tak więc w ciągu 1/50s wyświetlone są linie nieparzyste, a w następnej 1/50s linie parzyste. W efekcie w ciągu sekundy wyświetla się 25 pełnych obrazów. Podobnie jak w przypadku 1080i60 (patrz niżej) sygnał 576i50 jest często w rzeczywistości sygnałem bez przeplotu poddanym bezstratnej konwersji.
W standardzie HDTV używa się w praktyce jednej z dwóch rozdzielczości: 720p i 1080i, dostępna jest jednak również rozdzielczość przyszłościowa 1080p.
Sygnał przesyłany w rozdzielczości 1080i60 często (w przypadku filmów niemal zawsze) jest w istocie sygnałem 1080p24 poddanym bezstratnej konwersji. Można więc przeprowadzić na nim odwrotną bezstratną konwersję, by uzyskać sygnał 1080p24 (w odbiornikach tego wymagających często robione jest to automatycznie). Taki sygnał nie wykazuje obniżonej rozdzielczości podczas pionowego ruchu obiektów, nie wykazuje również zwiększonej płynności, zaś przesyłany jest w standardzie 1080i60 głównie dla zachowania kompatybilności. Jeszcze prościej, po przyśpieszeniu z 24 do 25 klatek na sekundę, można przekonwertować bezstratnie dowolny sygnał p25 do formatu i50, rozdzielając każdą klatkę na dwa pola.
Obecnie panuje tendencja do odchodzenia od sygnału z przeplotem. Znaczna część sygnałów przesyłanych z przeplotem jest tak naprawdę sygnałem bez przeplotu po bezstratnej, odwracalnej konwersji.
Porównując standardy 1080i50/60 i 720p50/60, 1080i50/60 wykazuje dokładniejsze odwzorowanie szczegółów przedmiotów nieporuszających się w pionie i wyższą rozdzielczość poziomą. 720p50/60 oferuje z kolei większą płynność ruchów. W związku z tym by zmaksymalizować jakość w zastosowaniach ogólnych stosuje się zazwyczaj 1080i50/60, natomiast kanały sportowe przesyła się w 720p50/60.
W przypadku gdy źródłowy sygnał nagrany był w 1080p24, jak większość filmów, lepszą jakość obrazu zapewni bezwzględnie 1080i50/60 po bezstratnej konwersji, niż 720p50/60 po konwersji stratnej.
Jakość obrazu uzyskiwana w poszczególnych formatach zależy również od rozdzielczości matrycy konkretnego odbiornika. Jeśli jest ona inna niż rozdzielczość nadawanego obrazu telewizyjnego, to obraz jest przeskalowywany przez odbiornik do jego własnej rozdzielczości ekranu.
Na potrzeby produkcji telewizyjnej wprowadzony został standard HDSDI, zapewniający odpowiednie pasmo dla przesyłu nieskompresowanego obrazu cyfrowego (minimum 1,5 Gbit/s). Przed przesłaniem do użytkownika końcowego sygnał HDTV może być zakodowany na kilka sposobów, spośród których najczęściej stosuje się:
| Rodzaje | Przykłady | Rozdzielczość (linie) | Częstotliwość (Hz) | |
|---|---|---|---|---|
| Z przeplotem (fields - pola) | Skanowanie progresywne (frames - klatki) | |||
| Niska; MP@LL | LDTV, VCD | 240; 288 (SIF) | 24, 30; 25 | |
| Standardowa; MP@ML | SDTV, SVCD, DVD, DV | 480 (NTSC, PAL-M) | 60 | 24, 30 |
| 576 (PAL, SECAM) | 50 | 25 | ||
| Rozszerzona | EDTV | 480; 576 | 60; 50 | |
| Wysokie; MP@HL | HDTV, HD DVD, Blu-ray | 720 | 24, 25, 30, 50, 60 | |
| 1080 | 50, 60 | 24, 25, 30 | ||
 |
||||
| Stacja | Oryginał | Cyfra+ | Cyfrowy Polsat | n |
|---|---|---|---|---|
| TVN HD | TVN |  |
|
 |
| TVP HD | TVP | |
|
|
| TVS HD | TVS | |
|
|
| MGM HD | (brak) | |
|
|
| Canal+ Film HD | Canal+ Film | |
|
|
| Filmbox HD | Filmbox | |
|
|
| HBO HD | HBO | |
|
|
| nSport HD | nSport | |
|
|
| Canal+ Sport HD | Canal+ Sport | |
|
|
| Polsat Sport HD | Polsat Sport | |
|
|
| Discovery HD | Discovery Channel | |
|
|
| National Geographic HD | National Geographic | |
|
|
| Voom HD | (brak) | |
|
|
| Eurosport HD | Eurosport | |
|
|
| MTVN HD | MTV Polska | |
|
|
| History HD | The History Channel | |
|
|
| Ogólnie stacji HD: | 7 | 4 | 9 | |
| Systemy analogowe |
525 linii: NTSC • NTSC-J • PAL-M |
 |
| Systemy cyfrowe |
Z przeplotem: SDTV (480i, 576i) • HDTV (1080i) |
|
|||||
