| Nagonasienne | |
_Pinus_mugo_mugo.jpg) Sosna górska (Pinus mugo mugo) |
|
| Systematyka | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | nagonasienne |
| Nazwa systematyczna | |
| Pinophyta | |
 Systematyka Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć i grafik |
|
Rośliny nagonasienne, nagozalążkowe (Pinophyta Cronquist Takht. & Zimmerm. ex Reveal Phytologia 79:70 1996, Coniferophyta, Gymnospermae) - typ (gromada) roślin nasiennych.
Spis treści |
Nasiona nagonasiennych nie tworzą się wewnątrz zalążni (jak u okrytonasiennych), ale powstają na tzw. łuskach nasiennych osadzonych na osi i często podpartych łuskami wspierającymi oraz tworzących struktury zwane szyszkami. Z uwagi na brak słupka i zalążni rośliny nagozalążkowe nie wykształcają owoców.
Systematyka nagonasiennych przedstawia się następująco:
W starszych systemach klasyfikacji nagonasienne były, podobnie jak dzisiaj, klasyfikowane oddzielnie od okrytonasiennych oraz paprotników i obejmowały kilka grup roślin znanych tylko z materiału kopalnego (benetyty, kordaity). Uznawane też były za takson w randze gromady (lub podgromady). Wieloletnie kontrowersje (m.in. sugestie dotyczące polifiletyczności tej grupy) podważyły zasadność wyróżniania tego taksonu. Zaproponowano też odmienny podział roślin do niego zaliczanych, na cztery gromady:
Tak więc alternatywny podział nie uwzględniał w ogóle podgromady (gromady) nagonasiennych, a wymienione wyżej cztery taksony klasyfikował w randze gromad. Tym samym przekreślał niemal zupełnie klasyczny podział na nagonasienne i okrytonasienne, sprowadzając po raz kolejny takson (w tym wypadku nagonasienne) do rangi polifiletycznej grupy roślin o pewnych wspólnych cechach morfologicznych. Ostatnio znów odżyły dyskusje na temat monofiletyczności grupy, a badania genetyczne z końca XX wieku sugerują zasadność wyróżniania taksonu "nagonasienne", pod warunkiem, że obejmuje on cztery wymienione powyżej taksony, zdefiniowane na sposób współczesny i sklasyfikowane (przez część systematyków) w randze klas. Największa z nich - szpilkowe (Pinopsida) jest czasem zaliczana do samodzielnej gromady nagonasiennych właściwych (Pinophyta), obok Gnetophyta, Cycadophyta, Ginkgoophyta i Magnoliophyta (czyli okrytozalążkowych).
Najnowsze zasady nazewnictwa wymagają, by nazwa taksonu wyższej rangi wywodziła się od rodzaju typowego dla opisywanej grupy. W tym wypadku jest to sosna (Pinus), stąd coraz częstsze stosowanie nazwy Pinophyta dla wszystkich nagonasiennych, również tych, które do nagonasiennych właściwych nie należą.