| Okrytonasienne | |
klon Burgera |
|
| Systematyka | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | rośliny naczyniowe |
| Nadgromada | rośliny nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Nazwa systematyczna | |
| Magnoliophyta | |
| Cronquist, Takht. & Zimmerm. ex Reveal 1996 | |
Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) - gromada roślin naczyniowych charakteryzujących się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrozarodniki, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).
Liczbę gatunków roślin okrytonasiennych szacuje się na ok. 250-400 tys.
Spis treści |
Zapłodnienie odbywa się z udziałem dwóch komórek plemnikowych (pozostałości po zredukowanych do samego jądra komórkowego,bez organu ruchu plemników) w wyniku czego powstaje:
Bielmo wytwarza substancje odżywcze, które gromadzą się w liściach zarodkowych (liścieniach).
Równocześnie tkanki zalążka przekształcają się w okrywy osłaniające zarodek i tak powstaje nasiono. Owoc również ma znaczenie ochronne, poza tym pomaga w rozsiewaniu nasion.
Systemy klasyfikacji roślin okrytonasiennych powstawały i były zmieniane wielokrotnie w ciągu minionych dwóch wieków. Podejmowane przez różnych taksonomów próby ustalenia pokrewieństwa na bazie podobieństw morfologicznych, anatomicznych i biochemicznych owocowały powstawaniem stale zmienianych koncepcji. Największą popularność zdobywały w swoim czasie systemy Englera (1924), później Cronquista (1968, 1981). Systematyka okrytonasiennych (podobnie jak i innych organizmów) uległa znacznym przeobrażeniom po zastosowaniu nowych metod i dołączeniu do analiz ww. danych także wyników badań molekularnych (zwłaszcza nad genami DNA chloroplastowego). Początkowo w latach 90. nadal powstawały autorskie koncepcje uwzględniające najnowsze wyniki badań (np. aktualizowany system Takhtajana oraz system Reveala), później taksonomowie z wielu ośrodków akademickich połączyli siły tworząc grupę (ang. Angiosperm Phylogeny Group) zajmującą się tworzeniem wspólnego systemu okrytonasiennych. Pierwszy system opublikowany został przez tę grupę w 1998 r. (system APG), kolejny w 2003 r. (system APG II).
Ważniejsze systemy okrytonasiennych w porządku chronologicznym:
Popularny w końcu XX wieku system tradycyjnie dzielił rośliny okrytonasienne na dwie klasy w zależności od liczby liścieni w zarodku (podobnie jak czynili systematycy od końca XVIII wieku (system de Jussieu, 1789):
System Reveala dzieli rośliny okrytonasienne na 5 klas, wyróżnia jednoliścienne jako osobną klasę, a dwuliścienne dzieli na 4 niezależne klasy.
Systemy opracowywane kolektywnie przez taksonomów na podstawie kompleksowych informacji taksonomicznych, w szczególności ustalające pokrewieństwo roślin na podstawie wyników badań molekularnych i genetycznych. Grupują okrytozalążkowe w monofiletyczne klady, z zachowaniem podziału funkcyjnego i nazewnictwa taksonów w randze rzędów i rodzin. Systemy wprowadziły istotne zmiany do wcześniejszych klasyfikacji ze względu na ujawniony parafiletyczny lub polifiletyczny charakter wielu grup systematycznych wyróżnianych dotychczas.
|
Okres istnienia
Okrytonasienne
← mln lat temu |
||||||||||||
| ← 4,6 mld | 542 | 488 | 444 | 416 | 359 | 299 | 251 | 200 | 145 | 65 | 23 | 2 |