Osada - miejsce dłuższego pobytu grupy ludzi wraz z szeregiem urządzeń wykonanych przez nich dla zapewnienia sobie warunków niezbędnych do prowadzenia przyjętego przez tą grupę ludzką trybu i poziomu życia[1].
W Królestwie Polskim przyjmowano, że osiąga wielkość pośrednią między miastem a wsią.
Obecnie osada to niewielka jednostka osadnicza na terenie wiejskim o odmiennym (wyróżniającym się) charakterze zabudowy albo zamieszkaną przez ludność związaną z określonym miejscem lub rodzajem pracy, w szczególności: osada młyńska, osada leśna, osada rybacka, osada kolejowa, osada po byłym państwowym gospodarstwie rolnym.
Osada może być samodzielna lub może stanowić część innej jednostki osadniczej[2].
Zobacz też: geografia, urbanistyka.