Ngọc Hoàng Thượng Đế hay Ngọc Hoàng Đại Đế, gọi tắt là Ngọc Đế là vị vua tối cao của bầu trời, là chủ của Thiên đình.
Mục lục |
Từ thượng cổ, người Trung Quốc đã tôn thờ một vị vua trên trời, gọi là Thượng Đế. Tuy nhiên từ đời Thương thì Thượng Đế đã hoàn toàn chỉ là một vị thần, không có quyền năng sáng thế. Vị Vua trời này được cho là sống tại một cung điện tại chính giữa bầu trời, tại Thiên Cực Bắc. Đến các triều đại về sau, vị thần này được gọi dưới nhiều danh hiệu khác nhau:
Ngoài ra Ngọc Hoàng Thượng đế còn được gọi bằng các tôn hiệu: Thiên Đế, Ngọc Đế, Đế Tể
Vai trò của Ngọc Hoàng Thượng đế chỉ là Vua của bầu trời, vua của Thiên đình chứ không phải đấng Sáng thế, nghĩa là không tạo ra Thế giới như Thiên Chúa hay Allah, mà chỉ là một vị thần tối cao. Ngọc Hoàng không phải đấng tạo dựng trời đất, và cũng có thể phải chịu quy luật vận động của trời đất.
Nơi ở của Ngọc Hoàng gọi là Kim Khuyết Vân cung Linh Tiêu bảo điện, nằm ở Trung ương Thiên Cực
Theo Đạo giáo thì Ngọc Hoàng là một vị thần được Nguyên Thủy Thiên Tôn ủy quyền thay mình trông coi thế giới và thiên đình. Hoặc Ngọc Hoàng chính là hóa thân của Tam Thanh.
Có truyền thuyết dân gian cho rằng Ngọc Hoàng Thượng Đế vốn người trần, tên là Trương Hữu Nhân, là trang chủ thôn Trương Gia Loan. Vì tính hay nhường nhịn, ông được gọi là Trương Bách Nhẫn; do hay giúp đỡ, ông được gọi là Đại Quý Nhân.
Trương Hữu Nhân có một vợ họ Vương, và bảy cô con gái: Đại Thư, Nhị Thư, Tam Thư, Tứ Thư, Ngũ Thư, Lục Thư và Trương Thất Nữ
Theo thuyết này thì Ngọc Hoàng đã tu 1550 kiếp, mỗi kiếp (kalpa) dài 126 nghìn năm, mới lên được ngôi vị Ngọc Hoàng.
Trong tiểu thuyết Tây Du Ký, Ngọc Hoàng được mô tả như một vị vua không có tài năng, không có chính kiến, chỉ biết trông chờ sự giúp đỡ của các thần tiên khác. Chính vì vậy Tôn Ngộ Không đòi phế bỏ Ngọc Hoàng để mình lên làm vua thiên đình. Ngọc Hoàng là ông vua trên trời và không cai quản tam giới
Trong đạo Mẫu của Việt Nam, Ngọc Hoàng được gọi là Vua cha Ngọc Hoàng, là cha của Thánh Mẫu Liễu Hạnh, là đấng thần chủ tối cao, tuy nhiên lại không được thờ cúng nhiều.
