Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thông tin trong bài (hay đoạn) này không thể kiểm chứng được do không được chú giải từ bất kỳ nguồn tham khảo nào.
Xin bạn hãy cải thiện bài viết này bằng cách bổ sung chú thích tới các nguồn uy tín. Nếu bài được dịch từ Wikipedia ngôn ngữ khác thì hãy chuyển nguồn tham khảo từ phiên bản đó cho bài này.
Nếu không, những câu hay đoạn văn không có chú giải nguồn gốc có thể bị thay thế hoặc xóa đi bất cứ lúc nào. |
Ăn chay là một hoạt ăn những thứ có nguồn gốc thực vật, không ăn thịt cá hay thứ có nguồn gốc từ động vật vì liên quan đến sát sinh, giết mổ. Ăn chay được biết đến ở đạo Phật và vài tôn giáo khác.
[sửa] Phật giáo
[sửa] Quan niệm
Theo thuyết luân hồi: con người sau khi chết bị đày xuống địa ngục, sau đó hối cải dần sẽ được làm ngạ quỷ. Tiếp theo hối cải tiếp sẽ được làm súc sinh (loài vật), cuối cùng mới được làm người trở lại. Không nên ăn thịt và những thức ăn có máu vì trong kiếp súc sinh, sẽ ăn thịt người thân của mình. Trong những ngày (ngày 1, 14, 15, 30 âm lịch) được coi là ngày mở cửa âm, những linh hồn được tự do. Những ngày đó nên thực hiện ăn chay. Nếu có thể thì ăn chay trường.
[sửa] Nguồn thức ăn chủ yếu
Thức ăn trong bữa ăn chay của Phật tử là những món ăn được chế biến từ thực vật như: rau, củ, quả, các loại ngũ cốc (đậu tương, đậu phộng)...
Ăn chay không được ăn:
[sửa] Các kiểu ăn chay
- Ăn chay kỳ: Là ăn chay trong những khoảng thời gian nhất định
- Nhị trai: ăn chay 2 ngày mỗi tháng (ngày 1 và 15 âm lịch)
- Tứ trai: ăn chay 4 ngày mỗi tháng (ngày 1, 14, 15, 30 âm lịch). Tháng thiếu 29.
- Lục trai: ăn chay 6 ngày mỗi tháng (ngày 1, 8, 14, 15, 23, 29 hay 30 âm lịch)
- Thập trai: ăn chay 10 ngày mỗi tháng (ngày 1, 8, 14, 15, 18, 23, 24, 28, 29, 30 âm lịch. Nếu tháng thiếu thì lấy các ngày 27, 28, 29)
- Nhất nguyệt trai: ăn chay suốt tháng
- Tam nguyệt trai: ăn chay suốt 3 tháng (1, 7, 9 hay 10)
- Ăn chay trường: Là ăn chay suốt đời.
[sửa] Ích lợi
- Thân thể mạnh khỏe, tránh được bệnh tật (nhất là các bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì, trí tuệ được sáng suốt.
- Phát triển được tính nhân hậu, từ bi
- Bỏ được tánh sát sinh
- Có được cuộc sống nhàn
Trong kinh "Thập thiện":
- Đối với các loài sinh vật thì không sợ hãi.
- Thường khởi lòng đại từ bi.
- Giết sạch những chủng tử giận hờn.
- Thân không bệnh.
- Mạng sống lâu dài.
- Thường được mọi người hỗ trợ.
- Thường không ác mộng, giấc ngon lành.
- Diệt trừ oán nghiệt, oán thù tự giải.
- Không sợ sa vào đường dữ.
- Khi thác, mạng được sanh lên cõi trời.
[sửa] Công giáo Rôma
[sửa] Quan niệm
Khác với Phật giáo, Kitô giáo nói chung và Công giáo Rôma nói riêng quan niệm rằng ăn chay là rèn luyện cho bản thân cách chống lại những ham muốn xác thịt và tỏ lòng sám hối tội lỗi đối với Thiên Chúa. Vì vậy, không thể so sánh cách ăn chay này với cách ăn chay của Phật giáo vì không cùng mục đích.
[sửa] Cách thức
Công giáo Rôma phân biệt giữa "giữ chay" và "kiêng thịt" (nhưng hai việc này lại thường đi đôi với nhau), thông thường được hiểu như sau:
- Giữ chay ("jejunium") có nghĩa là giới hạn lượng lương thực được tiếp nạp vào cơ thể. Cụ thể, giữ chay là không được ăn và uống những thứ gì ngoài bữa ăn chính trong ngày (như bánh, kẹo, nước ngọt, cà phê, trái cây...), chúng chỉ được dùng như một cách tráng miệng sau bữa ăn chính đó (bữa ăn chính là bữa trưa hoặc bữa tối) nhưng không khuyến khích sử dụng.
- Kiêng thịt ("abstinentia") có nghĩa là từ bỏ một thức ăn khoái khẩu thường ngày, cụ thể, cấm ăn thịt hay bộ phận của các động vật máu nóng (như thịt heo, thịt bò, thịt gà, thịt các loài thú...) nhưng lại cho phép ăn cá, các sinh vật biển hay động vật máu lạnh (tôm, cua, ếch...). Trứng, sữa và các chế phẩm từ trứng, sữa (như bơ, pho mát, sữa chua...) không thuộc danh mục những thứ buộc phải kiêng. Tuy nhiên, xét cho cùng, chúng lại "vướng" vào quy định của "giữ chay".
Khác với các tôn giáo khác, việc ăn chay được cho là rất nghiêm khắc trong danh mục thức ăn, Công giáo Rôma lại đề cao tinh thần của việc ăn chay. Đôi khi, ăn ít hơn hoặc ăn đạm bạc hơn bình thường cũng được cho là một hình thức ăn chay.
Thực ra, giáo hội này không đưa ra một bản luật hay danh mục nào để hướng dẫn cái gì được ăn và cái gì là không được ăn mà để cho lương tâm tín đồ thẩm định việc ăn chay của mình. Họ chỉ đưa ra quy định về thời gian và lứa tuổi áp dụng.
Trước đây, giáo hội này quy định, ngày Thứ tư Lễ Tro, ngày Thứ sáu Tuần Thánh và tất cả các ngày thứ sáu trong tuần buộc các tín đồ phải giữ chay và kiêng thịt. Nhưng ngày nay, luật này được nới lỏng và chỉ buộc giữ chay kiêng - thịt vào Thứ tư Lễ Tro và Thứ sáu Tuần Thánh.
- Giáo luật, điều 1251: "Phải kiêng thịt, hay kiêng của ăn nào khác theo qui định của Hội đồng Giám mục, các ngày thứ sáu trong năm, trừ khi những ngày ấy trùng với một ngày nào khác trong số những ngày lễ trọng."
-
- Như vậy, ngày giữ chay kiêng thịt theo luật có thể được dời vào một ngày khác nếu nó trùng vào một sự kiện đặc biệt. Thực tế là có nhiều năm, thứ tư Lễ Tro trùng vào một trong ba ngày Tết Nguyên Đán, không thể buộc tín đồ người Việt phải giữ chay - kiêng thịt vào những ngày này, vì thế, Tòa Thánh có cho phép dời ngày giữ chay - kiêng thịt vào một ngày khác.
- Điều 1252: "Ai đã trọn 14 tuổi buộc phải giữ luật kiêng thịt; còn luật ăn chay buộc tất cả những người thành niên cho đến khi bắt đầu 60 tuổi. Tuy nhiên, các vị chủ chăn và cha mẹ phải lo sao để cả những người vị thành niên không buộc ăn chay kiêng thịt cũng được thấm nhuần tinh thần sám hối đích thực."
- Điều 1253: "Hội đồng Giám mục có thể ấn định rõ hơn luật giữ chay và kiêng thịt, cũng như có thể thay thế toàn phần hay một phần việc kiêng thịt và ăn chay bằng những hình thức sám hối khác, nhất là bằng những việc bác ái và việc đạo đức."
Song song với giữ chay và kiêng thịt, các hình thức khác cũng được khuyến khích thực hiện là đi làm từ thiện, hòa giải với người khác và giảm thiểu các thú tiêu khiển.
[sửa] Quan niệm của các tôn giáo khác
- Hồi giáo có tháng ăn chay Ramadan, trong tháng này buổi ngày phải nhịn ăn, nhịn uống, không hút thuốc...
- Kitô giáo có 40 ngày chay tịnh trước lễ phục sinh, để cùng chịu đói chịu khổ với chúa.
|
|
Bài này còn sơ khai.
Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài. |
Ăn chay - theo chủ đề
Ăn chay - Dự án liên quan
