|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Cộng hòa Dân chủ Đức hay Đông Đức là một quốc gia nay không còn nữa, tồn tại từ 1949 đến 1990 theo định hướng xã hội chủ nghĩa tại phần phía đông nước Đức ngày nay. Cộng hòa Dân chủ Đức được thành lập tại vùng quản lý của Quân đội Xô-viết tại Đức ngày 7 tháng 10 năm 1949, sau khi Nhà nước Cộng hòa Liên bang Đức (Tây Đức) ra đời tại phần phía tây trong khu vực do Pháp, Anh và Hoa Kỳ quản lý. Đông Berlin là thủ đô của Cộng hòa Dân chủ Đức.
Lãnh thổ của Cộng hòa Dân chủ Đức là các bang Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg, Saxony-Anhalt, Thuringia, Saxony và Đông Berlin ngày nay.
Thành lập từ năm 1949, tuy nhiên, đến năm 1955, Đông Đức mới tuyên bố đầy đủ quyền tự trị như một thể chế nhà nước. Dầu vậy, quân đội Liên Xô vẫn đóng trên lãnh thổ nước này theo Hiệp định Potsdam giữa bốn cường quốc chiến thắng trong Thế chiến thứ hai là Hoa Kỳ, Anh, Pháp và Liên Xô. Vì quân đội khối NATO còn hiện diện tại Tây Đức và Tây Berlin, Đông Đức và Berlin trở thành tâm điểm của Chiến tranh Lạnh. Đông Đức là thành viên Hiệp ước Warszawa, Hội đồng Tương trợ Kinh tế và đồng thời là đồng minh thân cận của Liên Xô.
Sau gần nửa thế kỷ theo đuổi XHCN, khi sáp nhập vào Tây Đức, GDP của Đông Đức chỉ góp được 7% của cả nước Đức so với 93% của Tây Đức dù cho họ chiếm khoảng 1/3 dân số so với Tây Đức.
Tiếp theo sự sụp đổ của Bức tường Berlin ngày 9 tháng 11 năm 1989, Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức mất đi đa số ủng hộ của người dân trong Quốc hội tại cuộc bầu cử ngày 18 tháng 3 năm 1990. Ngày 23 tháng 8 cùng năm, Quốc hội Đông Đức quyết định rằng lãnh thổ quốc gia này sẽ được đặt dưới hệ thống pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức kể từ ngày 3 tháng 10 năm 1990. Kết quả của sự sáp nhập này, Cộng hòa Dân chủ Đức chính thức chấm dứt sự tồn tại của nó.
Trước khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai, vùng lãnh thổ này được biết đến như là Đông Đức. Nó nằm ở trung tâm nước Đức. Từ phía Đông của vùng Oder và sông Neisse,đây là một vùng rộng lớn, bao quát Pomerania, Đông Prussia, Tây Prussia, Posen, Upper Silesia, Lower Silesia và phần phía Đông khu vực Neumark của Brandenburg. Trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai, các nhà lãnh đạo của các cường quốc tại Hội nghị Yalta đã quyết định Biên giới của Ba Lan sẽ được dịch chuyển về phía tây, mốc là Đường Biên Oder-Nessie để đền bù thiệt hại của Liên Xô. Kết quả là nước Đức mất gần hết các tỉnh phía Đông, và các vùng Trung Đức trước đây, giờ đã được tách thành một quốc gia khác, nước Đông Đức. Ngoài ra, hội nghị Yalta và Potsdam cũng đã vạch ra các kế hoạch về kinh tế cũng như về hành chính đối nước Đức sau chiến tranh dưới một hội đồng Kiểm soát của 4 cường Quốc (Anh-Mỹ-Liên Xô-Pháp, gọi tắt là ACC)
Và tại hội nghị Potsdam mùa hè năm 1945, sau khi chiến sự kết thúc tại Châu Âu, Pháp, Anh, Mỹ, Liên Xô đã quyết định chia nước Đức ra thành 4 khu vực khác nhau đặt dưới sự kiểm soát của 4 nước cho đến khi chủ quyền của nước Đức được khôi phục.
Các Bang (tiếng Đức: Länder): Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg, Saxony, Saxony-Anhalt, Thuringia nằm trong vùng kiểm soát của Liên Xô (tiếng Đức là Sowjetische Besatzungszone, hoặc SBZ). Liên Xô phản đối những thay đổi về kinh tế và chính trị theo đường lối Tư bản chủ nghĩa đang diễn ra tại phần phía Tây bên kia của nước Đức (nằm trong vùng kiểm soát của Anh, Pháp và Mỹ). Chính việc này đã dẫn đến việc Liên Xô rút ra khỏi ACC năm 1948 và sự phát triển các SBZ (các mô-típ Xã hội chủ nghĩa) tại Đông Đức, bao gồm cả vùng Đông Berlin. Đồng thời, tại Tây đức cũng đã có sự củng cố về kinh tế và chính trị theo mô-típ khác với Liên Xô.
Một cách chính thức, cả hai phía trong ACC đều cam kết về việc duy trì một nước Đức thống nhất trên giấy tại hội nghị Potsdam. Năm 1952, Stalin chú ý về những ý định trong việc thống nhất người Đức lại và tái thành lập một quốc gia siêu cường của Trung Ương Châu Âu.Stalin qua đời đầu năm 1953, mặc dù tư tưởng chính trị Xô Viết của Lavrenty Beria đã có chút ảnh hưởng đối với một số người Đức tại Đông Đức, nhưng sau khi Lavrenty Beria bị bắt và bị xử tử năm 1953, Nikita Khrushchev đã từ bỏ ý định thống nhất nước Đức và giao Đông Đức lại cho ACC, việc này đã dẫn đến sự thành lập nhà nước Đông Đức chính thức năm 1954 và sự sụp đổ của nó năm 1989.
.svg){kind=small}
